کرمانشاهان

 
گردشگری استان کرمانشاه
نویسنده : کرمانشاه - ساعت ۱:۳٢ ‎ب.ظ روز شنبه ٥ دی ۱۳۸۸
 

گردشگری استان کرمانشاه

گردشگری در استان کرمانشاه
                                  


 

گردشگری فعالیتی است اقتصادی با بار فرهنگی ، که به عنوان یکی از منابع مهم درآمد در اغلب کشورها مورد توجه است که تاثیر قابل توجهی در اقتصاد محلی و منطقه ای دارد.

استان کرمانشاه با داشتن تنوع آب و هوایی ، کوهستان های زیبا ، رودهای پر آب و سراب های زیبا همواره مورد توجه گردشگران بوده است. علاوه بر این ، آثار باستانی متنوع در این استان ، که از دوره های مختلف تاریخ ایران به یادگار مانده است ، همواره مشتاقان زیادی را از درون و برون کشور به خود جلب کرده است.

 

 

جاذبه های استان کرمانشاه

 

 

1) جاذبه های طبیعی

در بحث گردشگری جاذبه های طبیعی از اهمیت فراوانی برخوردارند ؛ زیرا یکی از مهم ترین انگیزه های سفر برای انسان تغییر آب و هوا و استفاده از مناظر طبیعی برای رفع خستگی ناشی از کار و رهایی از مشکلات زندگی شهری است. خوش بختانه استان کرمانشاه از جاذبه های طبیعی ارزشمندی برخوردار است.

بیش از نیمی از وسعت استان را کوه های مرتفع پوشانده است. رشته کوه زاگرس ، به صورت مجوعه ای از رشته های موازی ، با دشت های مرتفع کوهستانی در میان آن ها ، پوشش گیاهی متنوع شامل جنگل های بلوط و ون (Van) و مراتع و چمنزارهای سرسبز به وجود آورده و چشمه سارها و سراب های فراوانی را در دل خود جاری کرده است ؛ از این رو در سراسر استان ، مناظر طبیعی دل پذیری به وجود آمده است که از جمله می توان به دالاهو ، شاهو ، پرآو و ... با مناظر زیبا و دل نشین آن ها اشاره کرد.

سراب ها و چشمه هایی زیبا و پر آب همچون سراب نیلوفر ، تاق وستان ، صحنه ، هرسین ، خضرزنده و خضرالیاس و از همه زیبا تر تالاب هشیلان ، از جمله مناطق زیبا و مستعد برای توسعه ی گردشگری در استان کرمانشاه به شمار می آیند.

 

 

غارها

غارهای استان کرمانشاهان


 جنس ناهمواری های استان کرمانشاه که غالبا از مواد آهکی است تحت تاثیر شرایط اقلیمی ، ناهمواری و ... موجب تشکیل غارهای زیادی در سطح استان شده است. غارهایی که با داشتن جلوه های زیبا و بی نظیر خود نشان دهنده ی بزرگی و قدرت آفریدگار هستی قلمداد می شوند. از جمله ی این غارها می توان به غار قوری قلعه در مسیر جاده ی کرمانشاه به پاوه اشاره کرد.

 این غار با کرمانشاه 87 و با پاوه 25 کیلومتر فاصله دارد. در ورودی محل ، پارکنیگ ، رستوران و چندین غرفه ی خرید وجود دارد. با وجود اینکه این غار بزرگترین غار آبی آسیا شناخته شده ولی دشواری های کار سبب شده که تابحال تنها 3140 متر از این غار شناسایی شود که از این میزان هم تاکنون حدود 400 متر برای گردشگران نورپردازی و آماده ی بازدید شده است. رفتن به درون غار شبیه غار علی صدر همدان با قایق انجام نمی شود بلکه مسیری که در کنار آن آب جریان دارد پیاده طی می شود. در مسیر بازدید استالاگتیت ها و استالاگمیت ها در کنار قندیل های کریستالی و حوضچه های متعدد آب و تالارهای پر شکوه گردشگران داخلی و خارجی را به وجد می آورد.

پیش از آماده شدن محل گروه های غار نورد کرمانشاهی در قسمت های درونی غار جمجمه زنی را یافته اند که ظاهرا توسط حیوان درنده ای به درون غار کشیده شده بود آزمایشاتی که بر روی جمجمه انجام شد عمر آن را حدود هفت هزار سال تعیین نمود.

 

همچنین در زمان خاکبرداری در ورودی غار سه خمره نگهداری آذوقه از یک محل و تعدادی شیئی تاریخی از جمله چندین بشقاب نقره ای نفیس از جنس نقره متعلق به عهد ساسانی پیدا شده که در کرمانشاه نگهداری می شوند.

غار قوری قلعه - شهرستان پاوه

 

 منبع نگاره: تارنمای علم و طبیعت

 

غار دواشکفت

اندکی بالاتر از پارک کوهستان دو غار طبیعی بسیار وسیع در مجاورت هم قرار دارند که به دو اشکفت معروفند. این دو غار که از اماکن اسکان بشر در دوران پیش از تاریخ است در روزهای جمعه که بسیاری اهالی کرمانشاه جهت کوه پیمایی به ارتفاعات تاق وستان می آیند در مسیر آنان قرار گرفته و علاقمندان از آن بازدید می نمایند.

 

غار شکارچیان یا غار بیستون

این غار که در پشت مجسمه ی هرکول و به فاصله ی اندکی بالاتر از آن قرار گرفته است در سال 1949 میلادی توسط کارلتون . اس . کوون حفاری شد. یافته های این غار شامل ابزار سنگی ، تیغه های سنگی مختلف استخوان حیوانات گوناگون از قبیل پلنگ ، شغال ، گراز ، غزال ، گاو وحشی و نیز قسمت هایی از استخوان های انسان نئاندرتال که حدود 40000 سال پیش می زیسته است ، می شد .

در میان سفال های  بدست آمده از این غار دو قطعه ی آشوری و بقیه متعلق به دوره ی هخامنشی بودند.

کمی بالاتر از غار شکارچیان صفحه قاب دار تراشیده شده ای در سمت چپ غار است که فاقد نقش است و هدف از ایجاد آن مشخص نیست. به نظر می رسد با توجه به شیوه ی حجاری اثر گفته شده متعلق به دوره ی اشکانی باشد.

علاوه بر این غارها ، غارهای دیگری نیز وجود دارند که در دوره ی غارنشینی انسان ها مورد استفاده بوده اند. غار آوازا یا  غار چشمه سهراب در کنار مسیر راه بیستون به سنقر از این جمله است.

 

غار سنگی حسین

تقریبا در 4 کیلومتری سه راهی سریاس در کوهستان میگوره غاری متشکل از 5 اتاق در دل کوه حجاری شده که توسط یکی از اهالی محل به نام کاک حسین عثمانی که یک پای خود را نیز از دست داده  بوجود آمده است وی در فقدان همسر و در کنار دختر خود در طول بیست سال 1362 به بعد این مکان را به وجود آورده و در مجاورت اتاق ها آرامگاه خود را نیز ساخته است. این غار همه ساله مورد بازدید علاقمندان فراوانی قرار می گیرد.

 

 

 غار کاوات

 از غارهای دیدنی و معروف استان در سلسله کوه های شاهو در شمال دره ی با صفای قوری قلعه از توابع جوانرود واقع شده، از عجایب این غار وجود برکه زیبایی به طول 60 متر و عرض 20 متر است که در بعضی از نقاط ارتفاع آب دیواره های غار راتا سقف در بر می گیرد.

 

 

برخی دیگر از غارهای استان کرمانشاه

نام غار

موقعیت

غار مرخرل (Marakhal)

دامنه ی کوه بیستون

غار مرتاریک (Martarik)

دامنه ی کوه بیستون

غار مردودر

دامنه ی کوه بیستون

غار مرآفتاب

دامنه ی کوه بیستون

غار عسل

دامنه ی کوه بیستون

غار پرآو

در کوه پرآو

غار (پناه گاه سنگی) ورواسی

یازده کیلومتری شمال خاوری کرمانشاه

غارآسنگران

در شمال باختری کوه های پراو در جاده میان کرمانشاه و سنندج

غار مردزان (Mardozan)

در ابتدای زمین های سنقرآباد در تنگ میان دارابگ

غار انار

تنگ میان دارابگ

غار حاجی

در روستای کله جوب در تنگ دینور

غار کبوتر (مر کموتر)

در زمین های جنوبی روستای میان راهان

غار سید شهاب

در تنگ میان راهان

غار طویله سوراخ

در کوه بیلوار در روستای کنگرشه بانین

غار کنشت (Kenesht)

در میان راه روستای کنشت

غار جوجار

در فلات شمالی پرآو در بخش شمال باختر قله ی شادآودالان

 

 

حیات وحش

حیات وحش در استان کرمانشاهان

تنوع اقلیمی و همچنین توپوگرافی و پوشش گیاهی استان شرایط مناسبی را برای زیست انواع جانوران و مناطقی با اکوسیستم های نادر فراهم آورده است که استان کرمانشاه را به یکی از زیستگاه های مناسب پرندگان و پستانداران وحشی تبدیل نموده اند. نخجیرگاه های گراز و غزال که بر دیواره های جانبی تاق بزرگ در تاق وستان نقش شده اند موید این قابلیت در 1400 سال پیش می باشند.

 از جمله ی این مناطق را می توان به مناطق حفاظت شده ای چون پناهگاه حیات وحش در بیستون ، نواه کوه ، ورمنجه ، هشیلان ، بدر و پریشان ، بوزین و مره خیل و زله زرد اشاره کرد که بازدید از اماکنی چون تالاب هشیلان (که از زیستگاه های مهم پرندگان آبزی و مهاجر است) یا ورمنجه (که از زیباترین و مهم ترین پناهگاه های حیات وحش کشور محسوب می شود) به هنگام سفر به استان به علاقمندان به طبیعت گردی توصیه می شود. آهو ، بز وحشی ، بز کوهی ، کل (Kal) قوچ وحشی ، گراز ، پلنگ ، گربه ی وحشی ، روباه ، گرگ ، شغال ، کفتار ، خرشس قهوه ای ، تشی (گربه ی تیغی) خرگوش و موش کشتزار از جمله جانوران و قرقاول ، دراج ، کبک ، تیهو ، بلدرچین ، انواع سهره ، گنجشک ، دم چتری ، سینه سرخ ، بلبل ، توکا ، شاهین ، عقاب ، کرکس ، قرقی ، هما ، کبوتر ، فاخته ، جغد ، کلاغ ، زاغ ، دم جنبانک ، چکاوک قمری و سار از جمله پرندگان منطقه ی کرمانشاه هستند.

  

 

 

 

سراب ها

برخی سراب ها در استان کرمانشاهان

 

 

 

 

در استان کرمانشاه حدود 550 سرآب و چشمه ی بزرگ و کوچک وجود دارد ، همچنین حدود 250 رشته کاریز وجود دارد.

 

 

سراب قنبر

این سراب در جنوب شهر کرمانشاه قرار دارد که ، راه سراب قنبر از میدان فردوسی و سپس خیابان سراب و ادامه ی این خیابان تا رسیدن به چشمه ی آن . این سراب در پایین دامنه ی کوه سفید (کووه چرمی) قرار دارد که آب بخشی از شهر کرمانشاه را تامین می کند.

 

 

 

 

 

سراب یاوری

فاصله ی این سراب تا کرمانشاه 23 کیلومتر است و ارتفاع آن از سطح دریا 1306 متر است. این سراب که منابع طبیعی آن را ملی اعلام کرده زیستگاه مقطعی پرندگان مهاجر است اطاف این سراب زهکشی شده و تالاب آن پر از گیاهان آبزی است.

 

 

 

 

 

 

سراب قلعه شاهین

این سراب در نزدیکی سرپل ذهاب قرار دارد و از تفرجگاه های مردم منطقه محسوب می شود در اطراف این سراب هم بقایای تعدادی از ساسانی که با لاشه سنگ و ملات گچ ساخته شده قرار دارد که بیش تر به صورت مخروبه در آمده است. 

 

 

سراب فش

سراب فش در شمال باختری کنگاور و در 17 کیلومتری معبد آناهیتا قرار دارد. این سراب 4 کیلومتر بعد از روستای فش قرار دارد.

 

 

 

 

 

 

چشمه ی سهراب

حدود 10 کیلومتر جلوتر و در سمت چپ جاده ی روستای چشمه سهراب قرار دارد.

 

 

سراب سنقر

سراب سنقر در پنج کیلومتری جاده سنقر به کرمانشاه و در مجاور روستای «تازه آباد» قرار دارد. آب آن از زیر کوه سراب به سرعت و با فشار به صورت فواره بیرون می ریزد. آب این سراب در زمستان ها گرم و در تابستان ها سرد است. آب گوارای این سراب، آب آشامیدنی روستاهای اطراف را تأمین می کند و سپس به رودخانه ی قره سو می ریزد.

 

 

 

 

 

سراب هرسین

در دامنه کوه «شیرز» سراب بسیار زیبایی وجود دارد که اراضی کشاروزی هرسین را مشروب می سازد. سراسر این سراب پوشیده از درختان جنگلی است. عناصر طبیعی چون چشمه، کوهستان، فضای سبز و آثار تاریخی زیبایی مضاعفی به طبیعت بکر آن داده است.

 

 

 

 

 

 

سراب دربند (صحنه)

این سراب در شمال شهر صحنه و در محلی به نام دربند قرار دارد. مزارع صحنه را آبیاری می کند. در کنار این سراب آبشاری زیبا دیده می شود که آب آن با فشار زیاد از شکاف کوهی بیرون می ریزد. این آبشار در فصل بهار از مکان های دیدنی و زیبای صحنه محسوب می شود. 

سراب بیستون

این سراب در 32 کیلومتر شمال شرقی شهر کرمانشاه و در دامنه کوه بیستون قرار دارد. این سراب مزارع بیستون و «بلوردی» را مشروب می کند.

کرمانشاه

 

سراب نیلوفر

 

 

سراب نیلوفر - کرمانشاهان

 

 

 

منبع نگاره: تارنمای حضور در هستی

 

 

این سراب بسیار زیبا که نام خود را از آب فراوان و نیلوفر زرد رنگی که در آن می رویند گرفته است. 1315 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و از مکان های با ارزش توریستی و تفریحی استان محسوب می شود. این مکان را می توان زیستگاه مناسبی برای زندگی پرندگان آبزی بومی و مهاجر به شمار آورد. در کف سراب دو چاه وجود دارد که آب از آن ها جوشیده و وارد سراب می شود. علاقمندان می توانند در حین گشت زنی با قایق این دو چاه را از بالا ببینند.

این محل از صبح تا شب و به ویژه عصرها برای بازدید مناسب است.

 

 

 

 

 سراب روانسر 

 

سراب روانسر - شهرستان روانسر

 

منبع نگاره: تارنمای ترکستان دات کام

 

این سراب زیبا در داخل شهر روانسر قرار دارد و سرچشمه رودخانه قره سو است و 90 کیلومتر در خاک استان کرمانشاه جاری است و نیز سرسبزی و طبیعت زیبای این مکان یکی از نقاط تفریحی شهر روانسر به حساب می آید.

 

سراب تاق وستان

 

سراب تاق وستان - کرمانشاهان

   منبع نگاره: تارنمای خم خانه

 

 این سراب در شمال شهر کرمانشاه در محل دو تاق تاق وستان قرار دارد.

 

 

سراب گرم

 

سراب گرم - شهرستان سرپل ذهاب

  منبع نگاره: تارنمای حلوان_ایل کلهر

 

این سراب هم که در سه کیلومتری شهر سرپل ذهاب قرار دارد از جاذبه های طبیعی محسوب شده و معمولا در روزهای تعطیل بازدیدکنندگان بیشتری دارد. در نزدیکی این سراب بقایای بنای ساسانی قرار دارد. در داخل این سراب چشمه های متعددی می جوشد و سرریز آب آن جهت شهر سرپل ذهاب استفاده می شود.

 

 

تالاب هشیلان

این تالاب با ارتفاع 1312 متر از سطح دریا و مساحتی برابر با 1100 کیلومتر مربع در 32 کیلومتری شهر کرمانشاه قرار دارد. این مکان از جزایر کوچک و بزرگ متعددی تشکیل شده که گیاهان بن در آب در فاصله ی میان این جزایر روییده اند.

 

 برخی دیگر از سراب های استان کرمانشاه

شماره

نام سراب ها

1

سراب خضر زنده

2

سراب خضر الیاس

3

سراب سنتو

4

سراب ریجاب

5

سراب شاه حسین

6

سراب گاماسیاب

7

سراب برناج

8

سراب کنگرشاه

9

سراب گاورود

10

سراب سلیمانج

11

سراب سوک

12

سراب بخوبران

13

سراب کاشبنه

14

سراب کبودخانی

15

سراب پیران

16

سراب شیان

17

سراب کرند (Kerend)

18

سراب بیونیج

19

سراب گیلان

20

سراب بازان

21

سراب سید صادق

22

سراب چهار زبر

23

سراب اسلام آباد(هارون آباد)

24

سراب لیلمانج

25

سراب مرک

26

سرآبله

27

سراب هرسم (Harasam)

28

سراب حوری (حولی)

29

سراب ورنمجه (Varmenja)

30

سراب مورت

 

چشمه ها

استان کرمانشاه دارای چشمه های فراوانی است در زیر به تعدادی از چشمه های آب معدنی اشاره می شود:

چشمه ی ریزه: چشمه ی معدنی ریزه و سارون (Saaravan) در میان شهرستان های جوانرود و ثلاث باباجانی واقع است.

مردم محل بر این باورند که آب این چشمه برای ناراحتی های رماتیسمی مفید است. در آن آب تنی می کنند. طعم بخصوصی دارد که برای خوردن گوارا نیست.

چشمه ی کانی با: چشمه ی معدنی کانی با در بلندی های کوه آتشگاه واقع در حومه ی پاوه در 4 کیلومتری شهر پاوه از دل کوه بیرون می آید. مردم محل بر این عقیده اند که آب این چشمه برای درمان رماتیسم مفید است. آب این چشمه گوارا و قابل خوردن است.

چشمه ی معدنی گل هویج: چشمه ی معدنی گل هویج و به گویش محلی گلی (Goli) ، در 25 کیلومتری شهر سنقر قرار دارد. این چشمه از پای کوه کم ارتفاعی واقع در روستای گل هویج بیرون می آید. مردم محل بر این عقیده اند که آب این چشمه تب بر است. کودکان مبتلا به تب را در آن انداخته و بیرون می آورند. تاکنون نتیجه ی مطلوب بدست آمده است.

 

 

 آبشارها

 

 آبشار پیران

این آبشار در  نزدیکی سرپل ذهاب واقع است و بعد از 9 کیلومتر رانندگی و حدود یک ربع پیاده روی به محدوده ی زیبایی که آبشار نیز در آن واقع شده می رسید.

 

آبشار پیران - شهرستان پل ذهاب

 منبع نگاره: تارنمای حلوان_ایل کلهر

 

 

دربند و آبشار

 دربند زیبای صحنه و آبشار دیدنی آن از مراکز مهم گردشگری است. محدوده ی دربند بسیار وسیع بوده و علاوه بر مسیر طبیعی رودخانه و درختان وحشی و آبشار زیبایی که در انتهای آن قرار دارد ، استخر مصنوعی ، وجود درختان گردو و توت همراه با آسمانی آبی و محیطی آرام سفری به یاد ماندنی برای شما به ارمغان می آورد.

آبشار دربند - شهرستان صحنه

 

 

 

 

 

2) جاذبه های فرهنگی و تاریخی

نقش آنوبانی نی

 

نقش آنوبانی نی - شهرستان سرپل ذهاب

 منبع نگاره: تارنمای میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 

نقش آنوبانی نی

 

 

نقش آنوبانی نی با قدمت 4800 سال بعنوان قدیمی ترین سنگ نگاره ی آسیا شناخته می شود.

در این نقش دو پیکره در مقابل هم ایستاده اند و ستاره ی چهار پری که درون دایره قرار دارد بالای سر آنهاست. آنوبانی نی در حالیکه یک پای خود را بر دشمن مغلوبی نهاده و با دست چپ کمان و با دست راستش سلاح دیگری را حمل می کند در سمت چپ قرار گرفته و تصویر مقابل او متعلق به الهه ی نی نی (نانا) است که با دست راست حلقه ی سلطنتی را به آنوبانی نی می بخشد. در دست چپ الهه طنابی است که هشت اسیر در دو ردیف به آن بسته شده اند. کتیبه ای هم به زبان آکدی در سمت چپ بخش پایینی حجاری دیده می شود. ترجمه ی کتیبه چنین است:

(آنوبانی نی پادشاه لولوبوم تصویر خویش و تصویر نی نی را بر کوه بادیر یا پانیر نقش کرد. آن کس که این لوح را محو کند به نفرین و لعنت آنو ، آنونوم ، بلیت ، رامان ، ایشتار ، سین و شمش گرفتار باد و نسل او بر باد رود).

در کتیبه ی ذکر شده است که آنوبانی نی ، پادشاه لولوبوم ، تصویر خویش و تصویر ایشتار را بر کوه بادیر یا پاتیر نقر کرده است. اشاره به کوه بادیر که محل سنگ نبشته است ، نشان می دهد که این کوه و محل دارای اهمیت ویژه بوده ، شاید صحنه ی پیروزی یا مرز متصرفات آنوبانی نی در اینجا باشد.

 

سایر آثار لولوبی

در نزدیکی نقش آنوبانی نی سه نقش دیگر از دوره ی لولوبی حجاری شده اند که موقعیت شرح هر یک بدین ترتیب است:

در طرف دیگر رودخانه نقشی بر صخره ی مقابل نقشی بر صخره ی مقابل یک مدرسه حجاری شده که برای دسترسی به آن می توان از پلی که بروی رودخانه زده شده و یا از راه خیابانی که معروف به جاده ی کارخانه یخ است استفاده کرد.

در این نقش تصویر مردی حجاری شده است که طرز ایستادن وی درست مانند آنوبانی نی است وی یک پای خود را بر دشمن شکست خورده زیر پایش قرار داده و در حالی که یک دست خود را بر سینه نهاده در دست دیگرش هم سلاحی حمل می کند و قرص خورشید نیز در کنار سر او دیده می شود. این نقش هم کتیبه ای داشته که بخشی از آن شکسته و از میان رفته است. این دو کوه حالت ورودی یک تنگه را دارند که این دو نقش در دو طرف آنها نقش گردیده تا هر کس را که قصد ورود به تنگه را داشته تحت تاثیر قرار دهد. به نظر می رسد ابتدا این دو نقش حجاری شده اند سپس دو نقش دیگر را که هر کدام به فاصله ی اندکی از این دو و درست در پشت سر آن ها قرار دارند بوجود آورده اند. در دونقش کنونی هم حاکم پای خود را بر دشمن شکست خورده قرار داده و در حالی که یک دست را بر سینه ، در دست دیگر سلاحی حمل می کند.

شخصیت مقابل به این افراد در هر دو نقش الهه به نظر می رسد. این دو نقش در ساعاتی که نور مایل بر آن ها بتابد خوب و برجسته دیده می شوند و در زمانی که سایه و یا در معرض تابش نور مستقیم خورشید هستند به دشواری دیده می شوند.

 

 

مادها و آثار مربوط به مادها

ماد نام قومی مرتبط با پارس ها بود که در سده ۱۷ پیش از میلاد در سرزمینی که بعدها به نام ماد شناخته شد نشیمن گزیدند.

  شاهنشاهی ماد در زمان هووخشتره به بزرگترین پادشاهی غرب آسیا حکومت می کرد و سراسر ایران را آن چنان که در نقشه سرزمین ماد هویدا است برای نخستین بار در تاریخ به زیر یک پرچم آورد. هوخشتره بنیانگذار اولین قدرت ایرانی بود. پایه گذاری دولت ماد به عنوان نخستین دولت بر پایه وحدت اقوام مختلف ساکن فلات ایران با مشترکات و پیوندهای فرهنگی را باید به عنوان مهم‌ترین رویداد در تاریخ ایران به شمارآورد.

قلمرو شاهنشاهی ماد

 

برخی از پادشاهان ماد

1) دیوکس یا دیاکو

2) فرورتی یا فرورتیش

3) خشتریته

4) هووخشتره یا اووخشتره

5) آژدهاک یا آژی دهاک

 

آثاری که به دوران ماد مربوط است:

 

قبر کیکاوس


گور دخمه ی مادها منصوب به قبر کیکاوس - شهرستان صحنه

 

 

 

 

 

حدود بیست متر پس از گذشتن از رستورانی که در ابتدای ورودی دربند در( شهرستان صحنه) ایجاد شده است ، در سمت چپ این گور دخمه دیده می شود. راه دسترسی به آن آسان و در عین حال با توجه به پرتگاهی که در زیر آن قرار دارد خطرناک است.

این گور دخمه ی نسبتا ساده ، دارای ورودی مستطیل شکلی است که ابعاد آن 25/1 متر در 80 سانتیمتر و ابعاد درون آن شامل 5/2 متر طول ، 65/1 متر عمق و ارتفاع کف تا بلندترین نقطه 10/1 متر می باشد جهت این گور دخمه رو به خاور (شرق) است و کف آن 5 سانتیمتر پایین تر از لبه ی دهانه ی ورودی قرار دارد.

 

قبر شیرین و فرهاد

 

گور دخمه ی مادها منصوب به قبر شیرین و فرهاد - شهرستان صحنه

  منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

این گور دخمه که مردم محل آن را قبر شیرین و فرهاد می نامند دارای جاذبه ی زیادی است و از زیباترین اماکن تاریخی استان کرمانشاه است. ارتفاع کف گور دخمه از زمین 10 متر است که این ارتفاع در عرض 14 متر از صخره ای که در زیر آن است حجاری شده است. درگاه آن 3 متر در 6 متر با عمقی برابر 5/1 متر است.

آثاری از دو ستون سنگی که بخش هایی از آن ها شکسته شده است در انتهای این ورودی دیده می شود سر در ورودی با نقش خورشید بالدار تزیین شده است ، پس از گذشتن از دهانه ی ورودی اتاقی قرار دارد که دو تابوب سنگی در طرفین آن در کف حجاری شده اند در میان دو تابوت راهرو باریکی ایجاد شده که به اتاق دیگری که در زیر اتاق قبلی است باز می شود ، این تنها گور دخمه ی شناسایی شده در کشور است که دارای دو طبقه بوده و ظاهرا به اعضای یک خانواده تعلق داشته است. 

 

دکان داوود

 

گور دخمه ی مادها منصوب به دکان داود - شهرستان سرپل ذهاب

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 

گور دخمه ی مادها - شهرستان سرپل ذهاب

 منبع نگاره: تارنمای آنوبانی نی

 

 در امتدا مسیر اصلی و در فاصله ی 3 کیلومتری از شهرستان سرپل ذهاب در سمت چپ جاده ی انزل قرار دارد که با تابلو مشخص شده است. این گور دخمه به استیاک (آژدهاک یا آژی دهاک) آخرین پادشاه ماد منسوب است که پدر ماندانا ، مادر کوروش هخامنشی بوده است. در بخش بیرونی گور دخمه فضایی که بصورت کفش کن تراشیده شده و سه قاپ تزیینی پی در پی آن را احاطه کرده اند قرار دارد. بقایای دو ستون که شکسته شده اند نیز خودنمایی می کند. در دیوار عقب کفش کن ورودی کوچکی است که به درون آرامگاه باز می شود. آرامگاه مستطیل شکل است و در سمت چپ آن در کف محلی برای قرار گرفتن جسد حفر شده که دلالت بر اختصاص گور دخمه به یک نفر دارد و به منظور حفاظت از جسد و جلوگیری از ورود بیگانگان به درون آن پس از اتمام کار آرامگاه رو به پایین صخره کاملا تراشیده شده است. در بخش پایینی گور دخمه تصویر مردی مادی در حالیکه برسمی (Barasm) از برگ خرما در دست دارد دیده می شود.

 

 

 

 

 

برخی دیگر از آثار مادها

شماره

نام گور دخمه

موقعیت

1

گور دخمه ی سان رستم

در 64 کیلومتری کرمانشاه

2

گور دخمه ی سرخ ده

هرسین

3

گور دخمه های اسحاق وند

هرسین

4

گور دخمه ی سر آبادیه

هرسین

5

گور دخمه ی برناج

در 14 کیلومتری بیستون

6

گور دخمه ی بیستون

بیستون

7

گور دخمه ی روانسر

روانسر

8

سکوی مادی

بیستون

9

دیوار مادی

بیستون

 

 

 

دوران هخامنشی و کتیبه بزرگ و پر آوازه ی داریوش بزرگ -  بیستون
  

پارس ها یکی از شاخه های اصلی قوم آریایی بودند. پارس ها در حدود 700 پیش از میلاد هنگامی که مهاجرت های داخلی در ایران آغاز شد ، از جنوب و جنوب باختری دریاچه ی ارومیه به سوی جنوب و جنوب باختری ایران سرازیر شدند و همزمان با سلطنت سارگون دوم ، مشغول تصرف دره های دامنه ی کوه های بختیاری شدند و در سرزمین بختیاری واقع در خاور شوشتر و شمال خاوری شوش در نزدیکی ناحیه ی عیلام انشان که بعدها پارس (پارسوماش) نامیده شد سکونت گزیدند و با استفاده از ضعف دولت عیلام ، بر قلمرو این دولت که در حال از هم پاشیدگی بود ، دست یافتند و به رهبری هخامنش (675 تا 700 پیش از میلاد) حکومت هخامنشی را بنیان نهادند.

شهرت بیستون بیشتر به واسطه ی نقش داریوش و کتیبه ی آن است. این کتیبه نه تنها در ایران ، بلکه در جهان نیز از لحاظ طول و شرح بی نظیر است که در 1200 سطر به خط میخی و به زبان های پارسی باستان ، عیلامی و بابلی نوشته شده که مفصل ترین سندی است که از امپراطوری هخامنشی به جا مانده است.

 

کتیبه ی بزرگ و پر آوازه ی داریوش بزرگ - بیستون - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای بیا تو میهن

کرمانشاه

در سمت چپ ، تصویر سه نفر دیده می شود که داریوش در جلو و کماندار و نیزه دارش به ترتیب در پشت سر او دیده می شوند. در مقابل داریوش 9 نفر اسیر دیده می شوند که دست های آن ها از پشت بسته شده است و هشت نفر آخر یک رشته طناب به گردن دارند.

داریوش کمانی به دست چپ گرفته و دست راست خود را به طرف فروهر دراز کرده است. در زیر پای او پیکره ی گئومات دیده می شود که بر اساس متن کتیبه ، داریوش وی و سایر شورشیانی را که اینک در برابر وی اسیرند شکست داده است. جرم بزرگ این افراد را داریوش دروغگویی اعلام می کند. در کتیبه نام این افراد و ملیت آن ها به ترتیب از چپ به راست چنین اعلام می شود:

1) آثرین  اهل شوش

2) ندییت بییرا  اهل بابل

3) مرتی ی  اهل شوش

4) فرورتیش  اهل ماد

5) چی ثراتخمه  اهل ساگارات

6) وهیزدات  اهل پارس

7) ارخ  اهل بابل

8) فراد  اهل مرو

9) سکونخا  اهل سکاییه

فضایی که نگاره ها و نوشته ها اشغال کرده اند در مجموع 120 متر مربع است که در این میان طول صفحه ای که نگاره ها بر آن ایجاد شده 6 متر و عرض آن 20/3 متر است. داریوش با قامتی برابر با 181 سانتیمتر نسبت به سربازان پارسی پشت سرش یک سر و گردن بالاتر و سربازان نیز با اسرا چنین نسبتی دارند.

 

 

اسنکدر مقدونی و سلوکیان و اثر آن ها

پس از کشته شدن اردشیر سوم ، داریوش سوم روی کار آمد. پس از کشته شدن باگواس ، خواجه ی مقتدر دربار هخامنشی به دست داریوش سوم ، هرج و مرج دربار بالا گرفت و تشدید خصومت درباریان و خواجه سرایان با یکدیگر علیه داریوش سوم وضعی بوجود آورد که عرصه ی کار را بر شاه جوان هخامنشی سخت نمود. اسکندر سوم (الکساندر) از شاهان مقدونی پسر فیلیپ دوم پس از سه نبرد با سپاه ایران (در نبرد سوم در سال 331 پیش از میلاد) در جنگ پیروز شد و خود را شاه آسیا خواند. داریوش ناگزیر به سوی سرزمین ماد فرار کرد. اسکندر در حین تعقیب داریوش ، سرزمین ماد ، از جمله کرمانشاه را تصرف کرد.

 

مجسمه ی هرکول

 

 

منبع نگاره: تارنمای عکسهای کرمانشاه

 

 

 

با پایین آمدن از دامنه ی کوه مسیر خود را به سمت سراب بیستون ادامه می دهیم. در سمت راست و تقریبا روبروی سراب ، هرکول ، از خدایان یونان باستان بصورت کاملا عریان و در حال استراحت بر روی پوست شیری که دم آن در سمت چپ و صورتش در سمت راست قرار گرفته دیده می شود. در دست چپ این جامی شبیه به جام شراب و در سمت چپ وی یک درخت زیتون و گرز و تیردانی دیده می شود.

بر اساس کتیبه ای که به زبان یونانی قدیم در پشت سر هرکول نگاشته شده ، این اثر در سال 164 سلوکی (مبدا سال سلوکیان 312 پیش از میلاد است) برابر با سال 148 پیش از میلاد است توسط جانشینان اسکندر ساخته شده است.

در سال 1337 خورشیدی تعریض و بالا آوردن سطح جاده سبب کشف مجسمه ی هرکول شد. این احتمال هست که زمین لرزه ی ویرانگری که قرن ها پیش معبد آناهیتای کنگاور را ویران کرده بود سبب ریزش کوه بیستون شده و این مجسمه را برای دوره ای بسیار طولانی در زیر آوار پنهان نموده باشد در سال 1373 نیز سر این مجسمه به سرقت رفت که پس از مدت کوتاهی دوباره کشف و تحویل سازمان متولی گردید. سری که در حال حاضر بر روی مجسمه نصب است با استفاده از سنگ محل و با الگو گیری از سر اصلی ساخته شده است.

 

 

کرمانشاه
کرمانشاه
کرمانشاه
کرمانشاه

دوران اشکانی و آثار مربوط به آن ها

قبیله ی پرنی ، پارن ، اپرنی ، یکی از سه قبیله ی اتحادیه ی کوچک داهه بود که در خاور دریای مازندران زندگی بیابان گردی داشتند و اساس دولت پارت را بنیاد نهادند. داهه ها در زمان اسکندر مقدونی ، در دشت های میان جیحون و سیحون زندگی چادرنشینی داشتند ، ولی قبیله ی پرنی از اواخر سده ی 4 پیش از میلاد از سایر قبیله ها جدا شده و به سوی باختر و سرزمین خزر مهاجرت کردند. بعدها آنان به رهبری ارشک یکم بر حکام محلی سلوکیان در پارت شوریدند. در سال 250 پیش از میلاد پرنیان به نسا در دره ی اترک وارد شدند. قبیله ی پرنی در این محل آرشاک (اشک) را به پادشاهی خویش برگزیدند. از آن پس جانشینان ارشک یا آرشاک ، این واقعه را مبدا تاریخ ارشکیان (اشکانیان) اعلام کردند.

پایداری سلوکیان به دست مهرداد یکم درهم شکست و ایالت های گرگان ، باختر ، مرو ، خوارزم ، هرات زرنگ (سیستان) ، رخج (قندهار) ، ری ، ماد بزرگ ، ماد کوچک ، کارینا (کرند کنونی) ، کامبادنه (کرمانشاه امروزی) و تمامی سرزمین های میاندورود (بین النهرین) را تحت سلطه ی خود درآورد.

 

 

 

 

نیایشگاه آناهیتا

 

 

نیایشگاه آناهیتا - شهرستان کنگاور

در ایران باستان آناهیتا به عنوان ایزد بانوی آب های روان و الهه ی زیبایی ها و فراوانی پرستش می شده است.

بنای سنگی معبد آناهیتا را برخی از باستان شناسان به دوره ی اشکانی و برخی به دوره ی ساسانی نسبت می دهند. سنگ های جمع آوری شده و سر ستون های فرو افتاده در گوشه و کنار این معبد حکایت از ویران شدن این بنای باشکوه و بزرگ در گذشته ی دور بوسیله ی زمین لرزه ی بسیار قدرتمندی دارد.

در 37 میلادی یکی از جغرافی دانان یونانی به نام ایزودر که اهل خاراکس بوده ، برای نخستین بار از این بنا نام می برد و نگاه به توصیفاتی که در سده ی ششم هجری محمد طوسی از آن به عمل آورد ، طبعا تخریب آن پس از این تاریخ بوده است. این بنا 6/4 هکتار وسعت دارد و بر روی سکوی بلند و شیب داری ساخته شده ، در صورتی که زائده ی مربع شکلی را که در ضلع شمال خاوری آن ایجاد شده در نظر نگیریم مستطیل شکل است. طول آن 224 متر و عرض آن 209 متر است. قطر دیواری که این بنا را احاطه کرده 18 متر است. نمای بیرونی آن با سنگ های تراشیده شده تزیین گردیده است که به صورت رگ چین کنار هم قرار داده شده و سپس ردیف بالایی را بر روی آن چیده اند.

ورودی بنا ، پلکان دو طرفه ای است که پله های تخت جمشید را تداعی می کند. این عنصر شناخته شده در معماری ایرانی دلالت بر بومی بودن معماری معبد دارد.

سابقه ی وجود معابد آناهیتا در ایران ، به موجب متون میخی ، از زمان اردشیر دوم ، شاه هخامنشی است و پیش از اردشیر ، نامی از آناهیتا به وسیله ی شاهان هخامنشی برده نشده است. بنیان معبد ناهید استخر و معبد ناهید همدان را به اردشیر دوم نسبت داده اند.

اهمیت ناهید در زمان اشکانیان به اوج خود می رسد ، به طوری که ار دوران پادشاهی پارتیان ، آثار جایگاه هایی ویژه ی پرستش ناهید و مهر (آناهیتا و میترا) است. در گوشه و کنار ایران از جمله بیرون از مرزهای کنونی کشور که در آن هنگام مرزهای سیاسی دورتر از حالا بوده یافت شده است.

معبد آناهیتا در کنگاور در دوره ی پارت ها ویژه ی پرستشگاه الهه ی ناهید بوده است.

از دوره ی اشکانی آثار زیادی ، چه از نظر سفال و چه آثار و علایم دیگر مانند دفن اموات پارتی که در پای دیوار خاوری معبد ناهید مردگان دفن شده اند. طرز تدفین در این بخش متفاوت است. احتمال دارد به جهت همجواری با پرستشگاه ، اموات را در پای دیوار خاوری به خاک سپرده اند ، و این گرایشی است که امروزه نیز از جانب مسلمانان نسبت به دفن امواتشان در جوار و یا صحن مقابر متبرک وجود دارد که شاید بی ارتباط با این سنت های دیرینه نباشد.

اما در دوره ی ساسانی آثار این دوره نوشته های منفرد و پراکنده ای در پشت و روی بعضی از سنگ های حجاری پوشش دیوار خاوری معبد ناهید است. نوشته ها به صورت منقور و حک شده مربوط به اواسط دوره ی ساسانی است و چون در پشت و روی سنگ ها حجاری تنها دیده می شود ، حاکی است که معبد ناهید در زمان ساسانیان تعمیر شده که مورد استفاده بوده است. تاکنون تعداد زیادی از این سنگ های حجاری ، طبقه بندی شده است و نام های منقور عبارتند از: پیروس ، پیروز ، شهریور ، خرت (خرد) و غیره.

 

نقش بلاش (ولخش)

 

نقش بلاش (ولخش) - بیستون - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 

 

پس از خروج از جاده ی اصلی و وارد شدن به محدوده ی تاریخی بیستون در سمت چپ بنای امامزاده ابراهیم قرار دارد کمی جلوتر و در طرف راست در دامنه کوه تخته سنگی است که بر سه طرف آن پیکره ی سه مرد با پوشش و آرایش گیسوان دوره ی اشکانی حجاری شده است. یکی از سه سه پیکره قامتی بلندتر ، حدود 80/1 متر دارد و در برابرش آتشدانی است که وی از کاسه ای که در دست چپ دارد دانه هایی اسپند مانند بیرون نموده و درون آتشدان می ریزد.

بر روی آتشدان این کتیبه به خط پهلوی اشکانی نوشته شده است:

این پیکره ولخش شاهنشاه پسر ولخش شاهنشاه نوه ی پ....؛

متاسفانه نام آخر که متعلق به پدر بزرگ شاه بوده محو شده و قابل خواندن نیست و چون تعداد زیادی از شاهان اشکانی این نام را داشته اند نمی توان وی را شناسایی دقیق نمود.

کرمانشاه

  

چرم نبشته های اورامی

چرم نبشته هایی به زبان پارتی که از گویش های شمال باختری ایران بوده در پاوه کشف شده است. این چرم نبشته ها درباره ی مردم روستایی و اعضای آن در زمان پادشاهی اشکانیان ، اطلاعاتی به دست می دهند.

مدارک مزبور عبارت از قراردادهایی است که بر پوست آهو نوشته شده و درباره ی فروش تاکستانی توسط مردم روستایی ، تاکستانی که قطعه زمین شخصی آنان در روستای کوپانیس اورامان بوده است. در چرم نبشته های اورامان موضوع معامله ی قطعه زمین واحدی می باشد و فاصله ی زمانی میان سند اول و سوم حدود 100 سال است. مضمون این اسناد به مورخان اجازه می دهد که تولیدات تاریخی مهمی به عمل آورند. 

 

 

نقش مهرداد دوم

 

نقش مهرداد دوم - بیستون - کرمانشاهان

در پایین نقش داریوش دو نقش از دوره ی اشکانی دیده می شود که نقش سمت چپ میان سال های (110 تا 123 پیش از میلاد) و در زمان مهرداد دوم شاه معروف این سلسله حجاری شده است. متاسفانه بخش میانی این نقش به واسطه ی کتیبه ای که در دوره ی صفوی در آن ایجاد کرده اند از میان رفته است. البته نقاشی بجا مانده از یک مستشرق غربی که که پیش از این تخریب کشیده شده است ، صحنه ی اصلی را برای ما روشن می کند. در نقاشی گفته شده مهرداد در سمت راست و چهار نفر از ساتراپ ها در مقابل او ایستاده اند. در حال حاضر تنها نقش دو ساتراپ سمت چپ صحنه و بخشی از پیکره ی مهرداد در طرف راست دیده می شود. بر بالای سر دو نفر سمت چپ کتیبه ای به خط یونانی دیده می شود. این خط در اوایل حکومت اشکانی رایخ بوده است.

 

نقش گودرز

 

 آثار اشکانیان - بیستون - کرمانشاهان

 در کنار نقش مهرداد نقشی از گودرز ، شاه دیگر اشکانی دیده می شود که میان سال های (46 تا 51 پیش از میلاد) حکومت کرده است ، در این نقش گودرز سوار بر اسب و فرشته ای در حال قرار دادن تاج بر سر او دیده می شود. سوار دیگری که نیزه ی بلند در دست دارد در پشت سر شاه قرار دارد. بر بالای این نقش هم نام گودرز به زبان یونانی دیده می شود.

 

 

 

 

برخی دیگر از آثار اشکانیان

شماره

نام اثر

موقعیت

1

بنای اشکانی

شهرستان قصرشیرین

2

نقش گودرز اشکانی

شهرستان سرپل ذهاب

 

 

 

دوران ساسانی و آثار مربوط به آن ها

ساسان ، از نجبای پارس در شهر استخر پارس بود. وی فردی مذهبی بود و شهرتی به هم رسانید و به مرور صاحب نفوذ و قدرت شد. پس از مرگ ساسان پسر وی پاپک ، با دختری از خاندان بارزنگی ازدواج کرد. پاپک بعدها موسس حقیقی سلسله ی ساسانی شناخته شد. پس از مرگ پاپک اردشیر پسر دوم پاپک از به رسمیت شناختن پادشاهی برادرش شاپور ، امتناع ورزید. شاپور در سال 222 میلادی در اثر حادثه ای نامعلوم از میان رفت. اردشیر بمرور قدرت و شهرت به هم رسانید. وی با شاهان پارس و ملوک طوایف اطراف جنگید و از ضعف دولت اشکانی بهره جست. اردوان پنجم اشکانی برای مقابله با اردشیر به جنگ وی رفت اما در سال 224 میلادی در هرمزدگان (رامهرمز کنونی) از اردشیر شکست خورد و کشته شد.

 

آثار دوران ساسانی

 

تاق وستان

 

تاق وستان نگین ایران زمین - کرمانشاهان

 

 تاق وستان از آثار معروف دوره ی ساسانی است که در شمال شهر کرمانشاه قرار دارد و همه ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی از آن دیدن می کنند.

این مکان به واسطه ی داشتن چشمه ای که آب فراوان آن در طول سال در استخر مقابل آثار و جوی های اطراف جریان دارد و همچنین فضای سبز و طبیعی پیرامون آن از دوره ی ساسانی مورد توجه بوده و برخی از شاهان ساسانی معمولا تابستان ها را در اینجا سپری می کردند.

 

مجموعه ی تاریخی تاق وستان شامل سه بخش است:

صحنه ی تاج ستانی اردشیر دوم

 صحنه ی تاج ستانی اردشیر دوم - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای روزنامه ی سلام کرمانشاه (روزنامه ی مردم کرمانشاه)

کرمانشاه

این سنگ نگاره با قدمتی نزدیک به 1600 سال نخستین اثری است که در دوره ی ساسانی در این مکان ایجاد شده است.

اردشیر دوم (379 تا 383) در وسط در سمت راست صحنه ی مظهر اهورامزدا و در سمت چپ پیکره ی ایزد مهر (میترا) دیده می شوند.

اردشیر دوم با دست راست حلقه ی سلطنت را از دست مظهر اهورامزدا می گیرد و دست دیگرش را بر روی قبضه ی شمشیری که به کمر بسته قرار داده است. در زیر پای این دو ، پیکره ی جولیانوس امپراتور روم را می بینیم که در حمله به تیسفون پایتخت ساسانیان ضمن تحمل شکست کشته شد.

میترا بر روی گل نیلوفر آبی ایستاده است. در اسطوره ها آمده که میترا از این گل متولد شده است. اطراف سر وی هاله ی نوری که سمبل خورشید است دیده می شود و در دستان وی برسم (Barsam) که احتمالا ترکه هایی از جنس چوب درخت انار یا سنجد بوده و در مراسم رسمی و مذهبی برای تبرک استفاده می شده دیده می شود.

هر سه نفر شلوارهای چین دار به پا دارند و پیراهن های بلندی پوشیده اند که تا روی زانوانسان می رسد. همچنین شاه از زیور آلات مانند گردنبند و گوشواره استفاده کرده است.

 

تاق کوچک

 

 نقش شاپور سوم ساسانی - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

این تاق میان سال های 383 تا 385 میلادی و به دستور شاپور سوم به منظور ارائه ی پیکره های وی و پدرش شاپور دوم حجاری شده است.

احتمال دارد که سبک کار در کازرون فارس که در آنجا مجسمه ی شاپور یکم در درون غاری در معرض دید قرار دارد الگوی این سفارش قرار گرفته است.

دو کتیبه به خط پهلوی ساسانی یکی در 13 سطر و دیگری در 9 سطر در طرفین مجسمه های تاق کوچک در تاق وستان نقر شده که پیکره ها را معرفی کرده اند.

در کتیبه ی سمت راست که مربوط به پیکره شاپور دوم است آمده:

این پیکر شاپور پرستنده ی اهورامزدا شاه ایران و غیر ایران پسر هرمز نوه ی نرسی شاه شاهان.

بر اساس متن کتیبه ی سمت چپ این پیکره که متعلق به شاپور سوم است نیز چنین معرفی شده است:

این پیکره ی شاپور پرستنده ی اهورامزدا شاه ایران و غیر ایران پسر شاپور نوه ی هرمز شاه شاهان.

هر دو نفر دست ها را بر قبضه شمشیرهایی که در جلو بسته اند قرار داده اند و صورت هایشان  اندکی به طرف هم چرخیده است زیور آلات آن ها شامل گوشواره ، گردنبند و اشیای کوچک و مشابهی است که در انتهای ریش آن ها بسته شده است. تنها تفاوتی که دیده می شود در تاج های آن هاست. تاج شاپور دوم کنگره دار است و بر بالای آن گویی به نام کریمبوس قرار دارد. شاهان ساسانی علاوه بر گیسوانی که در طرفین سرشان دیده می شود بخشی از موی خود را که در بالا قرار می گرفته در منسوجات ظریف مانند پارچه های ابریشمی بسته و به شکل این گوی نشان می داده اند. تاج شاپور سوم از دانه هایی که شاید سنگ های گرانبها بوده تشکیل شده و بر پیشانی آن هلال ماه و بر روی آن کریمبوس دیده می شود.

 

تاق بزرگ

 

تاق بزرگ ساسانی - کرمانشاهان

  منبع نگاره: تارنمای ویکی مدیا

کرمانشاه

 این تاق به سفارش خسرو پرویز و در طول حکومت 38 ساله ی این پادشاه (590 تا 628 میلادی) حجاری شده و اوج هنر حجاری را در دوره ی ساسانی نشان می دهد. بر سر در تاق کنگره هایی است که منشا آن آشور بوده و بعدها در معماری هخامنشی دیده می شود.

دو فرشته (نیکه) که نماد پیروزی هستند به صورت قرینه بر سر در این تاق دیده می شوند. اصل این فرشته ها از هنر یونان بوده و پیش از میلاد مسیح به معماری روم و بعدها به هنر ساسانی راه می یابد.

 

نیکه فرشته ی تاق وستان - کرمانشاهان

   منبع نگاره: تارنمای شب نویس

 

کرمانشاه

 

 دو درخت موسوم به درخت زندگی با برگ هایی شبیه برگ گنگر نیز به طور قرینه در طرفین ورودی تاق دیده می شوند. گفته می شود  اطبا در دوره ی ساسانی از میوه ی آن به عنوان دارو استفاده می کردند.

درخت زندگانی تاق وستان - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

کرمانشاه

  درون این تاق به دو طبقه ی  مجزا تقسیم می شود در طبقه ی بالایی صحنه ی تاج ستانی خسرو پرویز در حالی که وی در وسط و در حال دریافت حلقه ی سلطنت است دیده می شود. در طرف راست صحنه به قولی مظهر اهورامزدا و بر اساس نظریات تازه تر عالی ترین مقام روحانی دین زردشت در عهد ساسانی (موبد موبدان) در حال اعطا این حلقه است در طرف دیگر آناهیتا یا ناهید که در ایران باستان به عنوان ایزد بانوی آب های روان و الهه ی زیبایی ها پرستش می شده است ، وی کوزه ای که از آن آب جاری است به دست چپ و در دست دیگرش نمونه ای از پوشش بانوان ایرانی در عهد ساسانی است.

در طبقه ی پایین سواری است که اکثرا وی را خسرو پرویز معرفی کرده اند و انگیزه ی این حجاری را علاقه ی خسرو پرویز به اسبش به نام شبدیز می دانند. ولی در نظریه های تازه تر از او به عنوان بهرام ، خدای جنگ در ایران باستان هم یاد شده است.

سوار زرهی پوشیده که از زانو تا کلاه خود وی را در بر می گیرد و تنها چشمان او پیداست. اسب هم زرهی در بر دارد که روی آن تعدادی منگوله قرار گرفته است. در دست راست سوار نیزه ی بلندی بوده که بخش هایی از آن شکسته است و سپر مدوری نیز در دست چپ وی دیده می شود. بد نیست بدانیم شوالیه های اروپایی که نمونه های آن ها را در فیلم ها می بینیم مربوط به قرون وسطا یعنی قرون دوازدهم تا چهاردهم میلادی هستند در صورتی که این اثر مربوط به قرن ششم میلادی است و می توان گفت سواره نظام ساسانی تسلیحات و تجهیزات مشابهی داشته و با چنین هیبتی در جنگ ها ظاهر می شده اند.

 

شکارگاه ها

 

نقش شکارگاه ها در تاق وستان - کرمانشاهان

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

این نقش شکارگاه ها که کهن ترین سنگ نگاره ی انیمیشنی جهان بشمار می آید بر روی دیواره های کناری تاق بزرگ حجاری شده اند که بی شک از ظریف ترین حجاری های بجا مانده از عهد ساسانی است. بر دیواره ی سمت راست نحوه ی شکار آهو و بر دیواره ی سمت چپ مراحل مختلف شکار گراز حجاری شده است.

در هر دو صحنه ابتدا شکارها توسط فیل بانان به بخش میانی صحنه که محل شکار بوده رم (Ram) داده می شوند و پس از انجام شکار ، در سمت راست گوزن ها را بر پشت شتر و در سمت چپ گرازان را بر پشت فیل بسته به بیرون از شکارگاه می برند. در هر دو صحنه نوازندگان در حال نواختن آلات مختلف موسقی هستند.

  

نقش محمد علی میرزای دولتشاه

 

نقش فتحعلی شاه قاجار در تاق وستان - کرمانشاهان 

محمد علی میرزا معروف به دولتشاه فرزند بزرگ فتحعلی شاه قاجار که از طرف پدرش به حکومت مناطق باختری (غربی) کشور منصوب شده بود در سال 1237 هجری قمری در تاق بزرگ تاق وستان از خود اثری به یادگار گذاشت که می نوان گفت به این اثر ارزشمند دوره ی ساسانی آسیب رسانده است. این اثر با توجه به اینکه دور از دسترس قرار دارد و هیچگاه در معرض تابش آفتاب قرار نمی گیرد رنگ خود را که از مواد طبیعی شناخته شده در آن زمان بوده به خوبی حفظ کرده است. در وسط صحنه محمد علی میرزا با لباس قرمز رنگ بر روی صندلی نشسته و دو پسرش ، محمد حسین میرزا در مقابل وی و امامقلی میرزا معروف به عماد الدوله در پشت سر او دیده می شود. در سمت چپ صحنه  تصویر آغاغنی دیده می شود که بر اساس کتبه های اطراف نقوش املاک خود را وقف برگزاری مراسم تعزیه خوانی در کرمانشاه در روزهای سوگواری نموده است.

در وسط صحنه  اشعار زیر در وصف محمد علی میرزا سروده شده که در آن خسرو پرویز به عنوان دربان وی معرفی شده است.

این طور تجلی کلیم اله است     یا جلوه ی گه جمال دولتشاه است

شهزاده محمد علی آن کش خسرو     چون دربانی ستاده بر درگاهست

 

کتیبه ی عماد الدوله

 

کتیبه ی عماد الدوله در تاق وستان - کرمانشاهان

 

 

امامقلی میرزا معروف به عماد الدوله فرزند محمد علی میرزا در زمان ناصر شاه قاجار به حکومت کرمانشاهان منصوب شد و کارهای عمرانی بسیاری انجام داد که بنای بازار فعلی کرمانشاه از آن جمله است. وی در حاشیه ی رودخانه ی  قره سو عمارت مجللی در پنچ طبقه ساخت که تنها تعدادی عکس از آن به یادگار مانده است. از جمله کارهای دیگر وی احداث عمارت دیگری به نام مسعودیه بر روی چشمه ی تاق وستان و همچنین احداث استخر این مکان است که از هر دو مورد کنونی در کتیبه ای که بیرون تاق بزرگ حجار یشده نام می برد.

نگاره ای از تاق وستان در گذشته

 منبع نگاره: تارنمای وب فتو (سعید قاسمی)

 

کرمانشا

 

موزه ی سنگ

 

موزه ی سنگ در تاق وستان

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 در ضلع باختری مجموعه ی تاریخی تاق وستان موزه سنگ قرار دارد. در این مکان سنگ های تاریخی جمع آوری شده از نقاط مختلف استان در معرض دید علاقمندان قرار دارد. سه سر ستون متعلق به کاخ ساسانی بیستون که در یک طرف آن ها نقش خسرو پرویز و در طرف دیگر نقش آناهیتا قرار دارد بر روی پایه و در میان سایر سر ستون ها قرار گرفته اند. نفیس ترین سر ستون در این موزه که بر روی یکی از پایه ها قرار دارد باز هم دارای نقش ظریفی از خسرو پرویز است و در زمان جنگ تحمیلی در میان نقاط  بمباران شده یافت گردید و سپس به این محل منتقل گردید. یک تابوت سنگی متعلق به دوره ی اشکانی ، تعداد زیادی ستون و سر ستون عمدتا از دوره ی ساسانی و قاجار ، تعدادی سنگ نقش دار از اواخر دوره ی زندیه یا اوایل دوره ی قاجار و مجسمه ای به شدت آسیب دیده که متعلق به خسرو پرویز بوده است در میان این آثار سنگی دیده می شود.

 

تاق گرا

 

تاق گرا - شهرستان سرپل ذهاب

  منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

تاق گرا طاقی است که برخی آن را به دوره ی ساسانی و عده ای هم آن را به عهد اشکانی نسبت می دهند. گرا به عنوان حجامت گر معنی شده است که اختصاص تاق به حجامت گر نامانوس می آید مگر تصور کنیم در برهه ای بر سر راه مسافران این مسیر در این تاق کار حجامت صورت می گرفته است.

به نگارنده ی نام تاق می تواند تاق گبرا (تاق زردشتیان) و یا تاق گورا به معنی تاق بزرگ بوده و شاید هم نام این اثر گیرا به معنی تاق چشمگیر بوده است که به تدریج به تاق گرا تغییر یافته است. به هر حال این بنا با ابعادی برابر با 70/7 در 86/4 متر و ارتفاعی که از بالاترین نقطه تا سطح زمین 70/11 متر است به ایوانی سنگی شبیه است. برخی این اثر را بنایی یادمانی به مناسبت احداث جاده می دانند و به کتیبه ی نانوشته ای استناد می کنند که محلی برای آن در نزدیکی تاق بر روی قطعه سنگی آماده شده است. برخی نیز آن را مرز ایالتی و عده ای هم آن را محلی برای استراحت شاه در هنگام سفر معرفی کرده اند. هرچه که بوده امروز می توان مدعی شد که این نقطه مرز هوای سرد و گرم است چون به سمت سرپل ذهاب هوا گرم و به طرف کرمانشاه هوا خنک می شود.

 

تخت شیرین

 

تخت شیرین - شهرستان هرسین

 منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

کرما

 

 

 

در جاده ی هرسین پس از گذشتن از پل چهر به سمت چپ پیچیده در این مسیر در حدود 12 کیلومتر از پل چهر دور می شویم که به تخت شیرین می رسیم. تخت شیرین محلی در سمت راست جاده است که تعدادی از سنگ های تراش خورده متعلق به دوره ی ساسانی در آنجا به صورت پراکنده در گوشه و کنار افتاده اند و چنانچه از آنجا سمت چپ مسیر طی شده را نگاه کنیم کوه بیستون  و صفحه ی فرهاد تراش به خوبی دیده می شوند.

 

 

 

برخی دیگر از آثار دوران ساسانی

شماره

نام اثر

موقعیت

1

چهار قاپی یا چهار قاپو یا چهاردر (چوار کپی)

شهرستان قصرشیرین

2

کاخ ساسانی قصرشیرین یا کاخ شیرین

شهرستان قصرشیرین

3

شبکه آبرسانی ساسانی

شهرستان قصرشیرین

4

عمارت خسرو

شهرستان قصرشیرین

5

بان قلعه

شهرستان قصرشیرین

6

زیج منیژه

شهرستان سرپل ذهاب

7

قلعه ی یزد گرد

شهرستان سرپل ذهاب

8

کوشک یا کاخ چمن ساسانی

شهرستان اسلام آباد غرب

9

کانال آب

شهرستان اسلام آباد غرب

10

قلعه ی سرماج

بیستون

11

بنای ساسانی

شهرستان هرسین

12

دیوار حجاری شده

شهرستان هرسین

13

پل خسرو

بیستون

14

کاخ ساسانی

بیستون

15

فرهاد تراش یا فرهاد تاش یا فراتاش

بیستون

16

دیوار ساسانی

بیستون

17

نهر ساسانی

شهرستان سرپل ذهاب

18

دروازه ی کوه ها

شهرستان سرپل ذهاب

19

قلعه ی سرخه دیزه

در راه کرند به سرپل ذهاب

20

قصر پاتاق

شهرستان سرپل ذهاب

21

باغ شیرین

شهرستان قصرشیرین

22

حوش کوری یا حوش کری یا حوش گوری یا حوش گبری

شهرستان قصرشیرین

23

نهر شاهگدار

شهرستان قصرشیرین

24

قلعه ی هرسین

شهرستان هرسین

25

قلعه ی بان زرده

شهرستان سرپل ذهاب

26

نقاره خانه

شهرستان سرپل ذهاب

27

بان مزاران

شهرستان سرپل ذهاب

28

قلعه ی گه (Ga)

شهرستان سرپل ذهاب

29

زندان دوناب

شهرستان قصرشیرین

30

قلعه ی سراب کنار (Konar)

شهرستان اسلام آباد غرب

31

برج ریجاب

شهرستان سرپل ذهاب

32

دیوار دفاعی ریجاب

شهرستان سرپل ذهاب

33

قلعه شاهین

شهرستان سرپل ذهاب

34

زیجگه سراب

شهرستان سرپل ذهاب

35

برج هزار گریه

شهرستان سرپل ذهاب

36

نهر ولاش

شهرستان سرپل ذهاب

 

شایان گفتن است که آثار گفته شده از دوران ساسانی از این بیشتر است که به دلیل خستگی خواننده ، مطالب آورده نشده .

همچنین لازم به گفتن است آثار باستانی مربوط به دوران های مختلف تاریخ کشف شده اند اما معلوم نیست که متعلق به کدام سلسله می باشد و یا اینکه بعضی دیگر از آثار مربوط به دوران های مختلف هنوز کشف نشده اند شاید به اندازه ی همین آثار از دوران مختلف تاریخ و پیش از تاریخ و یا بیشتر از این . به هر صورت می توان به جرات گفت که استان کرمانشاه یکی از کهن ترین منطقه ها در ایران است همان گونه که در دوران پیش از تاریخ و در دوران باستان آثاری به جا مانده است که می توان در دوران پیش از تاریخ آن به پناهگاه های انسان های غار نشین (نئاندرتال) در حدود 40000 تا 50000 سال پیش اشاره کرد همچنین در دوران باستان که جایگاه تمدن های مختلف بوده که این دوران جزء دوران مربوط به انسان هوشمند می باشد با توجه به آثار سلسله های مختلف.

 

 

 

دیگر آثار فرهنگی و جایگاه های گردشگری استان کرمانشاه

کرمانشاه

بازار کرمانشاه

 

بازار شهر کرمانشاهان

 

کراز ویژگی های این مکان وجود کارگاه های تولید نان برنجی و فروش گیوه و همچنین دیدن پارچه های علا با رنگ های بسیار شاد است. از راسته‌های این بازار به زرگرها، تاریکه بازار (ادویه فروشیها)، مسگرها، بزازخانه و توپخانه می‌توان اشاره کرد. این بازار دارای چهارسوق ها و ورودی‌های زیبا است که نشانگر دید زیبای معماران عصرهای گذشته و فرهنگ غنی این منطقه می‌باشد. در زمان رونق اقتصادی منطقه و مسیر عبور جاده ی ابریشم، این بازار محل اصلی داد و ستد بازرگانان اروپایی و آسیایی بوده و با توجه به موقعیت استراتژیک دارای نشانه‌های خاص فرهنگی زیاد می‌باشد. بازار بزرگ شهر بخشی از میراث کهن است که گذشته از معماری دلپذیر و درخور توجه اش بازگو کننده تاریخ و خاطرات و اندیشه های شهر می باشد.

 

 

 سوغات کرمانشاه

سوغاتی های معروف کرمانشاه به طور عمده در سه بخش خلاصه می شود:

الف)انواع شیرینی جات محلی شامل نان برنجی – نان شکری – نان خرمایی و کاک که در سه محل ؛ بازار کرمانشاه چهار راه اجاق و چهار راه جوانشیر فروخته می شوند.

ب)انواع دست باف ها شامل گلیم – جاجیم – موج و گیوه که در بازار و فروشگاه های صنایع دستی به فروش می رسند.

ج)روغن کرمانشاهی

 

کرمانشاه

 غذا

 

غذاهای کرمانشاهی

 منبع نگاره ها: تارنمای حضور در هستی و تارنمای ویکیپدیا

 

 

خورشت خلال بادام: که ترکیبی از گوشت گوساله یا گوسفند خرد شده همراه با خلال بادام و زرشک سیاه و افزودن لیموی عمانی (Amani) و پیاز و نمک تهیه می شود معروف ترین غذای محلی کرمانشاه است. معمولا به برنج این خورشت زعفران و قدری روغن کرمانشاهی اضافه می شود. این غذا در بیشتر رستوران های شهر پخت می شود.

دنده کباب: این خوراک لذیذ هم که هر خوراک آن از حدود 750 گرم گوشت گوسفند تهیه می شود ویژه ی کرمانشاه است و در بیشتر رستوران های محدوده ی طاق بستان بر روی آتش کباب می شود و آن را به طور ماهرانه ای پشت و رو می کنند.

 

 

صنایع دستی

کرمانشاهان از دیرباز به موازات توسعه ی کشاورزی و دامداری ، در زمینه ی صنایع نیز پیشرفت داشته است و آثار بسیاری از روزگاران کهن به جا مانده که نمودی است از استعدادها ، ذوقهای سازنده و دستهای ماهر.

پژوهشهای به عمل آمده می رساند که روزگاری بخش کرند غرب زرادخانه ی مهمی بوده که سلاحهای گوناگون را می ساخته است. در تاریخ یورشهای تیموری و جنگهای ایران و عثمانی از سلاحهای ساخت کرند یاد شده است.

صنایع دستی کرمانشاه شامل:

١)گیوه کشی

٢)موج بافی: موج و در اصطلاح محلی رختخواب پیچ و مفرش از پشم خالص بافته می شود و تولید آن بیشتر جنبه ی رفع نیازهای محلی و سفارش دهندگان آشنا را دارد.

٣)پرده بافی: پرده بافی نیز یکی از صنایع دستباف می باشد که از دیر باز در استان کرمانشاهان رواج داشته است و هنوز چند نساجی در کرمانشاه به بافت پرده های نخی به اندازه های متفاوت مشغول می باشند.

۴)قلمزنی: قلمزنی از هنرهای بسیار با ارزش و جالب کرمانشاه است.

۵)ابزار فلزی

۶)گلیم بافی: گلیم بافی از صنایع دستی سنتی خانوادگی است که در بیشتر نقاط استان کرمانشاهان رواج دارد. بیشتر کارگاههای گلیم بافی در خانه های روستاییان است.

٧)نمد مالی: نمد مالی از دیر باز در کرمانشاهان سابقه دارد و در گذشته انواع پوششهای پشمی و زیر اندازها ، حتی زیر زین اسبها از نمد تهیه می شد.

٨)سیاه چادر: عشایر کرمانشاهان با استفاده از موی بز و پشم ، سیاه چادر می بافند. وزن هر سیاه چادر ممکن است تا 300 کیلو گرم برسد ، اطراف سیاه چادر را با چیق می پوشانند.

٩)چیق: چیق و به اصطلاح محلی و گویش کردی چیغ ، از تولیدات سنتی مردم ایلیها و عشایر استان کرمانشاهان است که در بر پا داشتن سیاه چادرها از آن استفاده می شود.

١٠)جاجیم بافی: جاجیم بافی از صنایع سنتی کرمانشاهان است که میان خانوارهای روستایی و عشایر رواج دارد. بافت جاجیم شبیه گلیم است ، با این تفاوت که جاجیم در چهار تخته بافته می شود و پس از بافتن به هم متصل و دوخته می شود.

مواد اولیه ی جاجیم پشم است و به صورت راه راه با نقشه های خاص و ذوق و سلیقه ای هنرمندانه بافته می شود.

جاجیم را به عنوان چشم روشنی و جهیزیه ی نو عروسان هدیه می دهند و همچنین یادگاری ارزنده است که سالها در خانوارها باقی می ماند.

١١)منجوق دوزی

١٢)قالی بافی: قالی بافی به صورت یک فعالیت جنبی ، با نقشه های محلی و سنتی ، از دیرباز در بسیاری از روستاها و در میان عشایر استان کرمانشاهان وجود داشته است. نقشه های محلی عبارتند از: کیوناتی ، حسین آبادی ، اکبر آبادی و غیره که به نام روستاهای کیونان ، حسین آباد و اکبر آباد نامیده شده اند. اغلب این روستاها در حوزه ی شهرستانهای سنقر ، کنگاور و نیز دهستانهای خاوری و شمالی شهرستان کرمانشاه قرار دارند.


نقشهای متداول در روی نمدهای نقاط مختلف کرمانشاهان عبارتند از:

1) اسلام آباد غرب: زیگزال ، شمشیر و تپانچه ، زرینه ، سیمینه (رنگین کمان) ، گل ترنج که خودشان طرق می گویند ، تبر زین ، درخت و گنجشک.

2) هرسین: کله قوچی ، پنبه مرغی ، ران خروسی ، لولو (نوعی پیچک که که همان نیلوفر است) ، چپ و راست.

3) کرند (Kerend): تبر زین ، حلقه ، جقه شاهی ، کرمانی ، چپ و راست ، بز کوهی ، برگ گل کوچک ، تبر زین کوچک ، مرغ ، گل.

4) سرخ دیزه: گنبدی ، پنجه مرغی (چن مامر) ، قلاب ، گلابی ، پله ، جقه شاهی.

 

 

صنایع دستی متفرقه

علاوه بر تولیدات دستی سنتی که شرح آن گذشت ، بنا به ضرورت خاص محیط زیست ، تولیدات دستی دیگری نیز در این منطقه وجود دارد که عبارتند از:

سفره ، رومیزی ، کیسه ی حمام ، جوراب پشمی ، جوال پشمی ، رانکه و چوخه ، خورجین ، طناب یا رسن( Rosen ) ، دستکش کرکی ، کلاه ملیله دوزی ، حصیر ، گلدوزی ، شال پشمی و غیره.

 

 

 

مسجد عماد الدوله

مسجد عماد دوله در شهر کرمانشاه

این مسجد در دوره ی قاجار توسط امامقلی میرزا عمادالدوله نوه ی فتحعلی شاه قاجار والی کرمانشاه ساخته شد. این مسجد از با شکوه ترین مساجد کرمانشاه می باشد. در حیاط این مسجد حجره هایی جهت طلاب علوم دینی ساخته شده علاوه بر آن طاق های سنتی زیبا ومحرابی که به صورت معرق با کاشی تزیین شده ، همچنین درب ورودی مسجد عمادالدوله به نام قاپی شاه نجف معروف است که پس از احداث این مسجد عمادالدوله یکی از درهای حرم حضرت علی (ع) که در دوران صفوی ساخته شده بود را به کرمانشاه آورد و در مسجد نصب کرد و به جای آن دری از نقره وقف آستان علوی کرد.


 

 

 پل کوچه

 این پل در نخستین روستای دست راست در جاده ی تویسرکان و در 5/6 کیلومتری جاده ی اصلی همدان – کنگاور قرار دارد.

این پل با 80/68 متر طول 5 متر عرض و 40/4 متر ارتفاع از بلندترین نقطه تا سطح آب بر روی رودخانه ی خرم رود در روستای کوچه ساخته شده و معماری آن مربوط به دوره ی صفوی است. در مجموع دارای 5 دهنه جناغی شکل است که یکی از آن ها در جریان مرمت اندکی تغییر شکل پیدا کرده است. مصالح بکار رفته در تاق ها آجر و پایه ها نیز از سنگ های بزرگ و تراش نخورده می باشد.

 

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 

گودین تپه

5/2 کیلومتر جلوتر از روستای کوچه در جاده ی تویسرکان ، روستای پرجمعیت گودین قرار دارد در مقابل این روستا و در سمت چپ جاده تپه ی بسیار بزرگی است که شهرت جهانی دارد. این اثر در سال 1965 میلادی توسط کایلر یانگ گمانه زنی و بعدها مورد حفاری قرار گرفت. قدیمی ترین طبقه در این تپه مربوط به اواخر دوره ی نو سنگی بوده و بر روی آن  آثار 6 طبقه ی فرهنگی دیگر هم دیده شد که دلالت بر استقراری پیوسته در این مکان از 5500 پیش از میلاد تا 1600 پیش از میلاد دارد.

در جریان کاوش ها از لایه های مختلف این طبقات انواع ظروف سنگی و سفالی ، پیکرک ها و اشیاء گوناگون به دست آمده است.

در میان طبقات 6 و 5 بقایای قلعه ای یافت شد که در یکی از اتاق های آن 43 لوح گلی با خطی که در آن عصر در عیلام متداول بوده به دست آمد این لوح ها موید داد و ستد بازرگانی در آن زمان میان مردم شوش و گودین می باشد. در جریان کاوش های بعدی  دیوید استروناخ بقایای دژی مادی ار در طبقه ی دوم کشف کرد که دارای حصار محکم و برج و بارو بود و در تالار اصلی آن که 24 متر طول و 18 متر عرض داشته است ، محل 30 عدد ستون چوبی که پایه های سنگی داشته اند شناسایی شد. این گونه تالارها بعدها در معماری هخامنشی گسترش یافت و به صورت آپادانا تجلی نمود.

 

 

بانوی خفته یا پیکره ی شیرین

بانوی خفته

منبع نگاره: تارنمای رهگذرنامه

 

 

با ترک شهرستان صحنه و در فاصله ی حدودا 10 کیلومتری بیستون ، کوه بیستون از فاصله ی دور شبیه زنی است  که با زانوانی خم شده و سینه ای برجسته در حالی که سر آن به سمت شمال و پاهایش در جهت جنوب قرار گرفته ، به صورت تاق باز خوابیده است. با توجه به افسانه ی عشق شیرین و فرهاد برخی مردم بومی این کوه طبیعی را پیکره ی شیرین می دانند و اعتقاد دارند که این پیکره را فرهاد با تیشه تراشیده و از دل کوه بیرون آورده است.

کرمانشاه

 

 

کاروانسرای شاه عباسی

 

کاروانسرای شاه عباسی  بیستون  کرمانشاه

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 در مقابل دیواره ی موسوم به فرهاد تراش کاروانسرایی است که از جمله زیبا ترین و سالم ترین کاروانسراهای عهد صفوی محسوب می شود.

ابعاد تقریبی حصار آن دارای 60 متر طول و 50 متر عرض می باشد ضمن اینکه در چهار طرف  آن باروهایی بنا شده است. دو باروی ضلع باختری با توجه به شکل قاعده هایشان مدور و دو باروی ضلع خاوری نمایی 8 ضلعی دارند. این کاروانسرا در مجموع 47 اتاق دارد و همچنین دارای 4 اصطبل است که در پشت اتاق ها ساخته شده اند.

 

  

بقعه ی مالک

 

بقعه ی مالک  سنقر

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 

در درون شهرستان سنقر و بر روی تپه ای که در مرکز شهر قرار دارد بقعه ای است که سال ها پیش از زیر زمین آن تعداد 25 جسد مربوط به دوران های اسلامی که در تابوت های چوبی قرار داشتند به دست آمد. پلان این بنا به صورت 8 ضلعی منظم بوده و بر بالای آن گنبدی ساخته شده است. تنها در بخش هایی از زیر زمین این بقعه سنگ بکار رفته و مابقی بنا از جنس آجر است. زمان ساخت این بنا را به دوره ی ایلخانی که در آن ساخت برج های آرامگاهی رواج داشته نسبت می دهند.

 

 

حوض سنگی (ساعت آبی)

حوض سنگی (ساعت آبی)  هرسین

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه

 

 

در پارک اصلی شهر هرسین که در مرکز شهر قرار دارد حوضی دیده می شود که از سنگ یکپارچه است و وضعیت ظاهر آن به شکلی است که اهالی محل آن را ساعت آبی می دانند. در وسط این حوض فواره ای سنگی به ارتفاع 66 سانتیمتر قرار دارد که از ناحیه ی پایین به شکل دوازده ضلعی نامنظم و از بالا هم شکل دایره ای در یک صفحه ی دوازده ضلعی است. در سطح دایره ای شکل حوض هم زائده ای مستطیل شکل دیده می شود.

 

 

تکیه ی معاون الملک

 

تکیه ی معاون الملک  کرمانشاه

نگاره از: ح - الماسی

 

  اکر به دیدن شگفتی ها علاقمند هستید سری به این بنای با شکوه بزنید. بی هیچ تردیدی این بنا را می توان اوج هنر کاشی کاری و معماری عصر قاجار در این منطقه نامید. ویژگی دیگری که این مکان را در میان تمام کشورهای اسلامی منحصر به فرد می سازد حجم زیاد تصاویری است که بر روی کاشی نقش شده و در قالب قاب های تزیینی و زیبا ارائه شده اند.

تصاویر برخی از پیامبران و ائمه در کنار تصاویری که صحنه های مختلف واقعه ی عاشورا را نشان می دهند. تصاویری از شاهان سلسله های مختلف از سلسله پیشدادیان گرفته تا آخرین شاه قاجار و همچنین صحنه هایی از داستان های شاهنامه در کنار رجال سیاسی و مذهبی عصر قاجار و صدها عکس از اماکن مذهبی ، مناظر طبیعی و تصاویر تریینی از جمله موضوعاتی هستند که بر روی کاشی های این مکان نقش شده اند. این بنا از سه بخش تشکیل شده که بخش اول و آخر آن به صورت حیاط هایی است که اطراف آن را اتاق های متعدد احاطه کرده اند. و در بخش میانی که گنبد دار است از راه دو راهرو با این حیاط ها مرتبط می باشد. بخش اول یا ورودی بنا حسینیه ، بخش گنبد دار زینبیه و بخش آخر بنا که در مواردی در آن مراسم تعزیه خوانی بر پا می شود عباسیه نام دارد.

 

تکیه ی معاون الملک

نگاره از: ح - الماسی


 

 

مقبره ی بانی این مکان مرحوم حسن خان معینی معروف به معاون الملک همراه با تصویری از او در بخش زینبیه قرار دارد این شخص خیر با هزینه ی شخصی خود هنرمندان سرآمد زمانش همچون استاد محمد بنا ، حاج حسن کاشی پز تهرانی ، سید ابوالقاسم مانی نقاش معروف کرمانشاه و حسین نقاش تهرانی و همچنین مرحوم حسن خطاط را گرد هم آورد و این بنای زیبا را به یادگار گذاشت.

 

تکیه ی معاون الملک

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه


 

 

 

موزه ی مردم شناسی – موزه ی پوشاک

 

موزه ی مردم شناسی در تکیه معاون الملک

 

 این دو موزه نیز در انتهای بخش عباسیه تکیه ی معاون الملک قرار دارند و می توانید همزمان با بازدید از تکیه آن ها را هم ببینید. موزه ی مردم شناسی در طبقه ی بالایی است و درون آن اشیاء مردم شناسی در 24 ویترین شیشه ای در معرض دید قرار گرفته اند. موزه ی پوشاک نیز در طبقه ی پایین است و پوشاک مناطق مختلف استان کرمانشاه با استفاده از مانکن و در قالب چندین غرفه ارائه شده اند.

 

 

 

پل کهنه

 

پل کهنه  کرمانشاه

منبع نگاره: تارنمای سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه


  این پل در بخش خاوری شهر کرمانشاه و حدود 3 کیلومتر دورتر از باغ فردوس بر روی رودخانه قره سو ساخته شده است و با توجه به اینکه در دوره ی صفوی ساخته شده می توان آن را قدیمی ترین  بنای شهر کرمانشاه محسوب کرد. راه دسترسی آن بلواری است که از میدان شهدا شروع شده و مستقیما به پل می رسد. این پل با 186 متر طول و 9 متر عرض دارای تعداد 6 دهانه ی آجری با طاق های جناغی است که ارتفاع تیزه ی هر طاق آن تا کف رودخانه 40/4 متر است. بهترین زمان برای بازدید از این پل هنگام پرآبی رودخانه ی قره سو یعنی اوایل فصل بهار می باشد.

 

 

تکیه ی بیگلربیگی

تکیه ی بیگلربیگی  کرمانشاه

 منبع نگاره: تارنمای عکس و زندگی (مهرداد پور جهان)

 

این تکیه به وسیله ی عبدالله خان فراشباشی ، ملقب به بیگلربیگی ساخته شده است. که از لحاظ آیینه کاری و استیل بنا و درها در میان تکایای کرمانشاه ممتاز است.

بنیانگذاران تکیه ی بیگلربیگی

 

در یک سمت حیاط ، تالار آیینه کاری بزرگ و مجلل تکیه با تزیینات عالی و کتیبه ی متعدد مربوط به دوران سلطنت مظفرالدین شاه (1313 تا 1324 هجری قمری) قرار دارد و در سوی دیگر ، اتاق وسیع مهمانخانه ی بیگلربیگی واقع گردیده. در این تکیه موزه ی پارینه سنگی برپا است ، و همچنین عتیقه ی ایران مخلوط با بلورها و چینی های قدیمی اروپایی درون قفسه های آیینه کاری بلند زیبا و عالی چیده شده است. که مفرغ های هرسین و لرستان با مجموعه ای از سکه ها و بعضی قطعات نقاشی از جمله ی این موزه است.

تکیه ی بیگلربیگی  کرمانشاه

 

موزه ی تکیه ی بیگلربیگی  کرمانشاه

تالار آینه کاری بزرگ ، به حسینیه نیز معروف است که در ضلع باختری حیاط قرار دارد و بر اساس کتیبه ی موجود در این حسینیه تاریخ آیینه کاری آن ، سال 1326 هجری قمری است.

در جنگ تحمیلی پرتاب بمب های خوشه ای توسط عراقی ها ، به برخی از آیینه های زیبای تکیه زیان وارد کرده و آن ها را فروریخته و بر دیوارهای ضلع باختری نیز خساراتی رسانیده است.

 

 

 

شهرستان گیلانغرب

 

قلاجه  گیلانغرب

  منبع نگاره: تارنمای گیلانغرب

 

درباره ی وجه تسمیه شهرستان گیلانغرب ،تا ابتدای حکومت رضا خان پهلوی مرکز شهر به اَمله(amlah) موسوم بود.امله به معنی تجمع مــی باشد چون در گذشته تمام طوایف و عشایر در این منطقه جمع شده اند و به صورت نظم و ترتیب خاطی سیاه چادرهایشان را برپا مــی کردند.به طوری که،بزرگ خانواده (گورامالguramal)جلوتر از همه و بقیه دایره وار در اطراف چادرهایشان را بر پا می کردند

از طرف دیگر امله با بلندی که در ارتفاعات جنوب شهر قرار دارد وبه امله قیوت (amlah quit) موسوم است ارتباط داشته داشته است.امله قیوت محلی بوده است که از آنجا منطقه نگهبانی می شده است،نگهبانان مستقر در این بلندی هر وقت  افرادی  که از طرف روم یا عراق قصد داشتند به منطقه امله حمله کنند شبها با روشن نمودن آتش و روز ها با دود مردم را مطلع می ساختند.

نظر دیگه از اینکه امله قیوت در زمان ایران باستان آتشکده بوده و آثاری از قبیل  ساروج،خشت و سفال در بقایای آن موجود است.

 

مناظر زیبای گیلانغرب

منبع نگاره ها: تارنمای گیلانغرب و تارنمای گیلانغرب جوان

 

  در زمان حکومت علی آقا اعظمی بر ایل کلهر (دهه1320 شمسی)به دعوت ایشان رضا خان در فصل بهار به منطقه می آید.از آنجا که رضا خان خودش شمالی بوده،وقتی منطقه سر سبز امله را می بیند می گوید اینجا مثل گیلان خودمان  می باشد و چه بهتر اینجا را هم گیلان غرب بنامیم و از آن زمان شهر و منطقه به این اسم موصوف گردید.

 

 

 

 

 
 

 

کلیساهای کرمانشاه

کلیسای قلب مقدس مسیح

 

کلیسای قلب مقدس مسیح شهر کرمانشاه

 

 

بنای این مکان که در شهر کرمانشاه قرار دارد در سال 1914 میلادی و به سفارش اسقف یوحناییان ساخته شد و نمای بیرونی آن دارای تزییناتی از جمله طاق نما ، پنجره های قوس دار و نورگیری صلیب شکل است. بنای گفته شده آجری و دارای سقف شیروانی است.

 

کلیسای پنطی کاستی

 

کلیسای پنطی کاستی شهر کرمانشاه

 

 

این کلیسا که در شهر کرمانشاه قرار دارد به مسیحیان پروتستان وابسته است به سفارش کشیش توما ناصری در سال 1955 میلادی ساخته شد. نام این مکان به واسطه ی تقارن پایان ساخت آن با روز ویژه ی پنطی کاستی تعیین شد که به زبان عبری به معنای پنجاهمین است ، که منظور از پنجاه روز ، پس از عیدی است. این ساختمان با آجرهای بهمنی قرمز رنگ ساخته شده است.

 

سه روستا از 2624 روستای استان

روستای هجیج

  

 در 20 کیلومتری باختر (غرب) پاوه قرار دارد و با وجود راه دشوار آن ، از روستاهای گردشگری استانی محسوب شده و محل بسیار زیبایی است. آبشار بل که به رودخانه ی سیروان می ریزد در نزدیکی این روستا قرار دارد.

 

 

روستای شمشیر

 روستای شمشیر  پاوه

  در ادامه ی مسیر به سمت پاوه روستای شمشیر و خود شهر پاوه که از نظر معماری به هزار ماسوله معروفند دارای آب و هوای خوبی می باشد. مردم این منطقه بسیار خون گرم و میهمان نوازند و دیدن آن ها با پوشاک محلی که به تن دارند و گویشی که بدان سخن می گویند خستگی سفر را از تن شما دور خواهد کرد.

 

روستای کلاش هوش

این روستا که از روستاهای کهن بوده در شمال باختری شهرستان جوانرود می باشد. نام این این روستا بر این اساس است کلاش به معنی کل (Kal) یا همان بز کوهی و آش همان آش خوردنی ؛ که در دوران صفوی شاه عباس و تنی چند از اطرافیانش به این ناحیه می آیند که در زمستان سرما بوده ، و سپس به این روستا می رسند ، مردم این روستا چون فطرت میهمان نوازی و خون گرمی داشتند وی و اطرافیانش را به خانه های خود می برند. پس از استراحت اهالی خانه آن ها را به کوه برای تفریح و شکار می برند. (مردم که هنوز نمی دانند که آن ها چه کسانی هستند) در این شکار کل کوهی شکار می کنند و برای شاه عباس و دوستانش آش کل درست می کنند. چند روز بعد آن ها از آن روستا و مردم آن خداحافظی می کنند و این منطقه را ترک می کنند ، ماه ها بعد شاه عباس به این منطقه می آید (به حالت رسمی تر) آن وقت مردم متوجه می شوند که وی پادشاه ایران بوده . شاه عباس خاطره شکار و خوردن آش کل را به یاد می آورد و از اهالی روستا تقدیر می کند ، مردم روستا که به واسطه ی شوق آن خاطره ی شاه عباس که برای همراهانش و مردم روستا گفته بود ، نام این روستا را کلاش (کل آش) می گذارند. از گفته های یک پیرمرد روستای کلاش.

 

 

 

پاوه (منطقه ی اورامانات)

 

نگاره های حیرت انگیز پاوه

منبع نگاره: تارنمای مجله ی فرهنگی پاوه و اورامانات

 

 مردم پاوه وجه تسمیه پاوه را از نام پاوه سردار یزدگرد سوم می دانند که این سردار مورد احترام مردم اهالی قرار گرفت و بعدها به خاطر تجلیل از او پاوه نامیده شد. همچنین واژه ی اورامان نیز از اورتن (اورامان) ، نام یکی از سروده های دینی زرتشتیان گرفته شده است.

 

 

 

کاروانسرای ماهیدشت

 

کاروانسرای ماهیدشت

 این کاروانسرا دارای پلان چهار ایوانی است و ابعاد آن 65 در 65 متر است. با وجود شباهت هایی که این بنا به کاروانسرای بیستون دارد ابعاد آن کوچکتر است و برج ندارد و گوشه های بیرونی آن مدور است. این بنا به دستور شاه عباس یکم ساخته شده که در دوران قاجار نیز توسط حاجی جعفرخان معمارباشی اصفهانی مرمت می شود. این بنا دوباره توسط سازمان متولی مرمت شد.

 

 

 

پل ماهیدشت

 

پل ماهیدشت

 

 این پل که در  مجاورت کاروانسرای ماهیدشت قرار دارد با طول 50 متر  و عرض 10/6 متر بر روی رودخانه ی مررگ (Merreg) ساخته شده است. از سه دهانه ی آن دهانه ی میانی چشمه ی اصلی است که دارای پشت بندهای ذوزنقه ای شکل در دو طرف چشمه می باشد.

 

 

 

تپه جغاگاوانه

 

تپه ی جغاگاوانه -اسلام آباد غرب

 

 

چغاگاوانه نام تپه ی بسیار بزرگی با ارتفاع 25 متر است که در مرکز شهر اسلام آباد غرب قرار دارد. بخش های زیادی از این تپه در گذشته ویران شده است. بر اساس کاوش های تازه ، آثاری از دوران نوسنگی ، عصر آهن تا دوره ی اشکانی در این تپه تاریخی شناسایی شده است. همچنین بر اساس نتایج کاوش های سال 1349 خورشیدی در این مکان در سده های هشتم تا نهم پیش از میلاد بنایی وجود داشته است که دارای چندین بخش شامل اقامتگاه حاکم ، بخش های امور اداری و امور صنعتی بوده است. از آثار یافت شده در این بنا می توان به تعدادی لوح گلی با خط میخی و نیز مجسمه های کوچک سفالی اشاره کرد.

 

 

 

منطقه ریجاب - سرپل ذهاب

منبع نگاره: تارنمای پادشاه ایرانی

 

ریجاب یکی از زیباترین نقاط گردشگری طبیعی استان است که همه ساله دهها هزار نفر از آن دیدن می کنند. در این منطقه درختان کهنسال زیادی وجود دارد که در اطراف رودخانه جذاب و پرخروش ریجاب قد برافراشته اند و به ویژه درختان گردو و انجیر فراوانی در این منطقه به چشم می خورد.

 


 
comment دیدگاه ها ()