شهر کرمانشاه

کرمانشاه یکی از شهرهای بزرگ ایران و مرکز استان و شهرستان کرمانشاه می باشد.

 

کرمانشاه پیش از تاریخ

کرمانشاه از لحاظ بقایای سکونتگاه های پیش از تاریخ، یکی از مناطق بسیار غنی و مهم در ایران و باختر (غرب) آسیا است.

روبرت بریدووت در سال های 1338 و 1339 خورشیدی در نواحی کرمانشاه ، با هدف تفسیر مدارک و پیدایش قدیمی ترین دهکده های تولید غذا ، کشاورزی و چگونگی زندگی آنان ، پژوهش هایی در دره ی  اسلام آباد ، ماهیدشت و کرمانشاه ، در ارتفاع حدود 1500 متری ، انجام داد و طی آن 250 محوطه ی پیش از تاریخ مورد بازدید قرار گرفت که میان آنها چند غار و محوطه ی باز گفته شده است. در پناهگاه ورواسی ، نشانه های  تسلسل ابزار از دوره ی موسترین (30 تا 40 هزار سال پیش) و بارادوسین و صنعت فلینت زارزین به دست آمده و وضعیت استقرار در این پناهگاه معلوم داشته که سه دوره ی یاد شده بی وقفه تداوم داشته است.ب

دیرین شناسان پیشینه ی بسیار دوری از نگهداری اسب در فلات ایران می دهند. پروفسور گوردون چایلد می نویسد:

به طوری که حدس زده می شود ، اسب برای نخستین بار در فلات ایران اهلی شده است. در غاری که اخیرا نزدیک کرمانشاه توسط آقای فرانک هل ، استاد دانشگاه راین تگزاس کشف شده ، استخوان های اسب نیز ضمن بقایای انسان های متعلق به 20000 سال پیش یافت شده که دلالت بر قدمت نگهداری این حیوان در این منطقه دارد.

قدیمیترین آثار سکونت بشر در کرمانشاه مربوط به پارینه سنگی قدیم است. این آثار دستکم حدود ۲۰۰ هزار سال قدمت دارند. آثار مهمی از دوران پارینه‌سنگی در غارهای کرمانشاه کشف شده‌است که مربوط به دورههای پارینه سنگی میانی ، پارینه‌سنگی نوین و فرا پارینه سنگی است.

 

کرمانشاه پیش از اسلام

 شهر کرمانشاه از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران می باشد. پیدایش این شهر به سده ی چهارم میلادی باز می گردد. این شهر به لحاظ تاریخی از دوران باستان به عنوان دروازه ورودی آسیا و فلات ایران به جلگه ی معروف میاندورود (بین النهرین) بوده است. دلیل این ادعا همانطور که در متون تاریخی نیز آمده است ، وجود بزرگترین راه ارتباطی میان فلات ایران ، چین و هندوستان با ساکنان میاندورود است که به این راه در اصطلاح ، راه شاهی نیز گفته می‌شود.

 

 

 

کرمانشاه در دوره ی اسلامی و پس از آن

به طوری که به تفصیل در تاریخ های معتبر آمده است در سال 21 هجری آخرین مقاومت یزدگرد شهریار نگون بخت ساسانی در شهر نهاوند در مقابل سیل جوشان و خروشان تازیان نو مسلمان شکسته شد. مردمی نیمه وحشی که یکی از بزرگ ترین امپراتوری های جهان را به زانو در آورده بودند.  تازیان شهرها و آبادی ها را ویران ساختند و با خاک یکسان کردند. زنان و دختران به اسیری رفتند. دلیران در خون خود غلتیدند. سرزمین و ثروت ایران به تاراج رفت.   کرمانشاه چون دیگر شهرهای ساخته شده ی ساسانیان از یورش تازیان در امان نماند و مانند بسیاری از شهرهای ایران به کلی ویران شد و دیگر آبادی گذشته و شکوه باستانی اش را باز نیافت. 

در سده ی هفتم پس از یورش مغول به ایران بار دیگر ویران شد و آسیب های بسیاری دید. سپاه هلاکوخان که برای فتح بغداد می‌رفت کرمانشاه را نیز ویرانه کرد. در قرن هشتم سپاه امیر تیمور به کرمانشاه یورش آورد. در کتاب نزهه القلوب آمده است: کرمانشاه دهی است که تاق شبدیز (همان تاق وستان) در آن قرار دارد.

در دوران حکومت صفویان ، کرمانشاه همچون دیگر شهرهای ایران تحت تسلط این حکومت در آمد. در سالهای آغازین حکومت صفوی به دلیل جنگ و ستیز این حکومت با عثمانی ،کرمانشاه گاه تحت تسلط صفویه و گاه تحت تسلط عثمانی بود. از عصر شاه صفی به بعد، با ورود خاندان زنگنه به وادی قدرت که تیولداران کرمانشاه بودند و تلاش این خاندان در راستای تامین امنیت و آبادانی این شهر همراه با پایان یافتن جنگهای میان ایران و عثمانی با انعقاد عهد نامه ذهاب (۱۰۴۹ هجری قمری) سبب شد تا کرمانشاه از عصر شاه صفی تا پایان دوره صفویه دورانی از آرامش همراه با ترقی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی طی کند.

در عصر افشاریه به دلیل وجود توپخانه نادری در کرمانشاه این شهر اهمیت نظامی پیدا کرد و به جبهه جنگ نادر شاه با عثمانی تبدیل شد. پس از مرگ نادر این شهر به دلیل وجود توپخانه نادری در کانون توجه قدرت طلبان قرار داشت و نزاعهای میان سرداران مختلف بر سر دستیابی به این شهر صورت گرفت که در نهایت کریم خان زند بر آن مسلط شد .

در عصر زندیه کرمانشاه با وجود حکمران مقتدر خود الله قلی خان زنگنه اگر چه دورانی کوتاه توام با آرامش را از سر گذراند اما با مطرح شدن الله قلی خان به عنوان یکی از مدعیان قدرت و تلاش وی برای دستیابی به تاج و تخت سلطنت پس از مرگ کریم خان ، بار دیگر این شهر به وادی جنگ و ستیز مبدل گشت.

دوران دوم رشد و توجه به کرمانشاه در دوران قاجاریه بود که مورد توجه دوباره حکومت از لحاظ سیاسی و اجتماعی بود. در این دوران کرمانشاه دوباره چهره ی شهری خود را بازیافت و تاریخ دوباره کرمانشاه رقم خورد. کرمانشاه در آغاز مشروطیت سهمی به سزا داشت و در جنگ جهانی اول و دوم به تصرف قوای بیگانه در آمد و پس از پایان جنگ تخلیه شد. همچنین شهر کرمانشاه در جنگ ایران و عراق ، آسیب های زیادی دید که آثار آن هنوز برجاست.

 

نامگذاری شهر کرمانشاه

در مورد نامگذاری کرمانشاه باورهای متفاوتی است ، عده‌ای نام کرمانشاه را به بهرام چهارم منسوب می‌دانند که در سده ی سوم تا چهارم میلادی پادشاه شهر کرمان بوده و پس از تأسیس کرمانشاه این شهر را با نام او می‌خوانند.

عده‌ای دیگر نام کرمانشاه را برگرفته شده از اقوام کردی به نام کرمانج یا کرمانش می‌دانند که در این منطقه زندگی می‌کنند.

همچنین نام کرمانشاه را برگرفته از سه جزء «کار-مای-سیای» که در سنگ‌نبشته بیستون به آن اشاره شده‌است دانسته‌اند که به معنای "مکان مقدس مردم ماد" است.

  جلال‌الدین کزازی اما با دیدگاه نامگذاری کرمانشاه به نام بهرام چهارم مخالف است و بر این باور است که در بخشی از بندهشن از کوه‌های کهن و باستانی و آئینی ایران سخن رفته است از کوه بیستون که همواره کوهی سپند آئینی و نمادین بوده نیز یادی رفته است که در آنجا آمده که بیستون در کنار بومی با نام کرمینشان بالا برافراخته و یکی از پادگان های ساسانی هم در همین بوم جای داشته است، کوه بیستون یکی از مهمترین کوه‌ها در فرهنگ باستانی ایران است و نام آن و منطقه اطراف آن به تفصیل در اوستا آمده نام کرمانشاه هر چند تغییراتی دارد ولی ریشه در کارمیسین دارد که در اوستا هم آمده و بعدها با یورش تازیان (عرب ها) به قرمیسین تغییر یافت.

نام های دیگر: کامبادنه ، کارمیسین ، کرمینشان ، کارمیشین ، کرمشین ، کرمسین ، قرمسین ، قرمیشین ، قرماسین ، قرماشین ، کرمانشاهان.

 

 

 

 

 جغرافیا

 

موقعیت شهر کرمانشاه

شهر کرمانشاه از شمال ، شمال خاوری ، خاور ، جنوب و جنوب خاوری به بخش مرکزی خود و از جنوب باختری به بخش فیروز آباد و از باختر به بخش ماهیدشت ختم می شود که تقریبا در بخش مرکزی استان کرمانشاه با موقیعت ۴۷ درجه و ۴ دقیقه خاوری و 34 درجه و 19 دقیقه شمالی قرار دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا 1420 متر است و فاصله ی هوایی آن تا تهران 413 کیلومتر است. همچنین فاصله ی  شهر کرمانشاه تا قصرشیرین 166 کیلومتر و تا مرز خسروی 186 کیلومتر است.

در اطراف شهر کرمانشاه کوه های فرخشاد ، پرآو ، تاق وستان و کوه سفید قرار دارند ،  که کوه فرخشاد و تاق وستان در شمال شهر و کوه پرآو در شمال خاوری شهر و کوه سفید در جنوب شهر کرمانشاه قرار دارد. کوه پرآو بلندترین کوه در شهر و شهرستان کرمانشاه می باشد ، کوه پرآو در صورت صاف بودن هوا حتی از قصرشیرین هم پیداست.  

 

کوه فرخشاد کوه فرخشاد در شمال شهر کرمانشاه قرار دارد. نام این کوه را بیشتر مردم نمی شناسند. در مورد ارتفاع آن اطلاعی در دست رس نیست.

 

کوه پرآو   نگاره از: ح - الماسی کوه پرآو (پر آب) با ارتفاع 3359 متر از تراز خلیج پارس ، در شمال خاوری شهر کرمانشاه قرار دارد.

 

کوه تاق وستان کوه تاق وستان نیز در شمال شهر کرمانشاه قرار دارد.

 

کوه سفید (کووه چرمی) کوه سفید - کووه چرمی - (یک قله ی آن در این نگاره است) در جنوب شهر کرمانشاه قرار دارد. ارتفاع بلندترین قله ی این رشته کوه از تراز خلیج پارس  2805 متر است. 

 

رودخانه ها

رودخانه های کرمانشاه شامل: رودخانه ی قره سو ، آبشوران ، رودخانه ی چم بشیر می باشد.

 

آب و هوا

کرمانشاه را از دید گوناگونی آب و هوایی و قومی و مذهبی هندوستان ایران لقب داده‌اند چرا که از لحاظ آب و هوایی دارای چهار فصل در یک زمان است. شهر کرمانشاه دارای اقلیم معتدل کوهستانی است.

هوا در شهر کرمانشاه در سردترین حالت منفی ١٩ درجه ی سانتیگراد و در گرمترین حالت  مثبت 45 درجه ی سانتیگراد می باشد.

آب و هوا چند سالی است که در کرمانشاه تغییراتی کرده که به موجب آن ، تابستان ها گرم تر شده ، زمستان ها کوتاه تر شده و بارش برف به کمترین مقدار خود رسیده. هوای شهر کرمانشاه دارای آلودگی های زیست محیطی مانند خودروها و کارخانه ها است که در این میان خودروها بیشترین مقدار آلودگی را به خود اختصاص می دهند. آلودگی زیست محیطی از سال 1380 به بعد روبه افزودن گذاشت که ، در این میان خودروها سهم بیشتری داشتند. گرم شدن عمومی هوای کره ی زمین از یک سو و کمبود بارش برف و باران از سوی دیگر ، موجب خشکسالی رودخانه ها ، کم شدن آب سراب ها ، خشکیدگی تالاب ها مانند تالاب هشیلان و در نهایت جیره بندی آب شده است.

در بحث آلودگی زیست محیطی از سوی خودروها در شهر کرمانشاه که جز کلانشهرهای کشور می باشد ، این نکته حائز اهمیت است که در آغاز دهه ی 80 خورشیدی با ورود خودروهای فرسوده ی شهرهای مختلف اعم از دور و نزدیک توسط کسانی که با اندک پولی که در دست داشتند و به دلایل مختلف اقدام به خرید خودروهای فرسوده از دیگر نقاط کشور به ویژه پایتخت کردند ، با ورود این خودروها به درون شهر نه تنها موجب آلودگی زیست محیطی شدند بلکه باعث افزایش ترافیک و تراکم خودروها در خیابان های شهر کرمانشاه شدند. خیابان های شهر کرمانشاه به ویژه خیابان اصلی شهر که مسیر گذشتن آن از درب بازار کرمانشاه که در بافت فرسوده ی شهر نیز می باشد ، مربوط به دوران درشکه سواری است. که در آن خودروها از مرکز شهر به سوی خیابان ها و محله های  بالا دست در حرکت هستند و هنوز دچار معضل تعریض این خیابان هستیم که بحث این موضوع در اینجا نمی گنجد. همچنین دیگر خیابان ها به ویژه در بافت قدیمی تر سالهاست دچار معضل تعریض هستند. یکی دیگر از معضلات تراکم خودروها به ویژه خودروهای  فرسوده و بیشتر شدن آنها این است که موجب آلودگی صوتی در شهر هستند.  بعضی ها  از سوی خود خودرویی خریداری کرده و با به وجود آوردن بی نظمی موجبات انواع آلودگی ها را فراهم کرده اند و اگر زمانی اشخاص بی خیال با خودروی خود وارد شهر شوند و این وضیعت را ببیند خیال می کند این بی نظمی روال طبیعی شهر بوده و در نهایت به بدتر شدن بی نظمی در شهر کمک چشم گیری خواهد کرد.

 

ترافیک در شهر کرمانشاه-میدان فردوسی

 ترافیک در شهر کرمانشاه - میدان فردوسی

نگاره از: عرفان حسن پور

 

 

/ 9 نظر / 255 بازدید
امین

عالیه

با سلام خدمت شما دوست عزیز. مطالب وبلاگ شما بسیار مفید و پر محتوا است .امیدوارم که همیشه موفق باشی. من وبلاگ خوب شما رو لینک کردم[گل]

navid

salam vaghan az lotfet mamnoon omidvaram movafagh bashi by[گل]

navid

salam baz ham mamnoon az kare zibat jedan alieh hich siti be daghigh va kamel boodane site shoma nemreseh movafagh va moayad bashi doost aziz by

احمد

سلام احمدلک هستم خواستم بگم اصیل ترین قوم درغرب کشور قوم لک است وهیچ ربطی به این ندارد که کلمه لک از لرو کردگرفته شده ومردم محله جعفرآبادهمگی لک اصیل هستند

افشین

سلام دوست عزیز واقعا مطالبت جالبن من خودم بچه پایین شهر کرمانشاهم و اکثر موارد رو قبول دارم ولی در مورد زبان فکر می کنم باید یه کم تحقیق بیشتری داشته باشی اصلیت کرمانشاهیا کرده ولی بنا شرایط اجتماعی و سیاسی کم کم داره عوض میشه در ضمن من در همین موضع نفرت خودم رو از لک جماعت اعلام میکنم چون واقعا چیزی به اسم منطق...

آبی

سلام.وبلاگ عالیه.لینکتون کردم.یه معلم کرمانشاهی ام.موفق باشید.

کنگاور شهر تمدن و تدین

درود ... [گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] زندگي بافتن يک قاليست نه همان نقش و نگاري که خودت مي خواهي نقشه را اوست که تعيين کرده تو در اين بين فقط مي بافي نقشه را خوب ببين نکند آخر کار ... ... قالي زندگيت را نخرند ... ... [گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] از اينکه يکي از بينندگان وبلاگ زيبا و جالب شما هستم بسيار خوشحالم و اميدوارم هميشه موفق و پيروز باشيد. اين گل [گل] تقديم به شما و تمام بينندگان وبلاگ شما شاد شاد شاد باشيد [گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] اگه مايل به تبادل لينک هستيد وبلاگ «کنگاور شهر تمدن و تدين» را با همين نام لينک کنيد و اطلاع بديد تا با کمال ميل وبلاگ زيباي شما را لينک کنم [گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] بدرود ...

رهگذر

منم خاستم خسته نواشی بگم و دست درد نکنه. صفا کردم. ولی دیدم یکی از دوستان یه لغوزی به لک ها گفته، خیلی ناراحت کنندس ، ما همه انسانیم و حتی بچه های که تو یک خانه بزرگ شدن اخلاق و رفتارشان مثل هم نیست. حالا چطور میشه گفت همه کردها یا لکها اخلاقشان و رفتارشان مثه همه. مه خودم مدت زیادی تو جعفرآباد کار کردم و مردم شریف و زحمتکش زیادی میشناسم حتما آدم بدجنس دو دوزه باز هم دارن ولی آبرا یادمان باشه شرایطه روزگار باعث خیلی از دودوزه بازی های ماست. بهرحال بهتره خودمان هم نزنیم تو سر خودمان. اگه لکیم یا فارس فرقی نداره همه مان آنسانیم رنده باد انسانیت